مرتضى مطهرى

232

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

هيچ چيزى نيست مگر آنكه خزانه‌هاى آن نزد ماست و فرود نمىآوريم مگر به اندازهء معين . مراسم و تشريفات تقديس و تعظيم و يا پرستش آتش به اين سادگيها نيست ، تشريفات عجيب و شنيدنى دارد . ما قسمتى از اين تشريفات را از كتاب مزديسنا و ادب پارسى كه از اين مراسم و لااقل از اصل تقديس و تعظيم آتش دفاع مىكند نقل مىكنيم ، و البته در ساير كتب نيز مىتوان آنها را يافت و امروز هم اين مراسم و تشريفات در ميان اقليت زردشتى معمول است . در اين كتاب چنين آمده است : « در آيين مزديسنا ، مانند دين كاتوليك مسيحى و بر خلاف اسلام آلات و ادوات فراوان و تشريفات بسيار معمول است . اين تشريفات در مورد آتشكده‌ها نيز مجرى است : آتشگاه را در محلى قرار مىدهند كه اطراف آن حتماً باز باشد . در هر آتشكده كانون ويژه‌اى براى برافروختن آتش هست كه جز « آتربان » ( موبد نگهبان آتش ) احدى حق ورود بدان ندارد . آتربانان كه به سوى آتش مىروند « پنام » ( دهن بند ) بر روى مىبندند تا از دم ايشان آتش مقدس آلوده نگردد . در سمت راست مقر آتش ، اتاقى است وسيع و چهارگوشه كه به قسمتهاى متعدد و مساوى تقسيم شده ، و هر يك را براى وظيفه‌اى معين اختصاص داده‌اند . اين اتاق را « يزشن گاه » ( محل انجام تشريفات عبادت ) مىنامند . . . در شريعت زردشت اين قاعده مقرر بود كه آفتاب بر آتش نتابد « 1 » و بنابراين سبك جديدى در ساختمان آتشكده معمول شد : اتاقى معمولًا تاريك در وسط مىساختند كه مكان افروختن آتش در آتشدان بود . . . به نسبت درجاتى كه در قاعدهء دودمانى ايرانيان قديم موجود بود ، آتشهاى مختلفى وجود داشت از قبيل « آتش

--> ( 1 ) . عجيب است كه زردشتيان و طرفداران آنها تقديس آتش را مىخواهند تحت عنوان اينكه آتش از جنس نور است و نور مقدس است زيرا خداوند نورالانوار است توجيه كنند ، و از طرف ديگر تابش آفتاب را بر آتش مقدس سبب آلودگى آن مىدانند ! !