فَإِنِّي قَرِيبٌ » « 1 » . در روآوردن به سوى خدا لزومى ندارد و نبايست چيزى را وسيله و واسطه قرار داد . آرى ، پس از آنكه آدمى به خدا روآورد و خدا را شناخت ، در مرحلهء بعدى به اولياى خدا از آن جهت كه اولياى خدا و پرستندگان خدا وفانى فى اللَّه‌اند و مراحل عبوديت را طى كرده‌اند ، رو مىآورد . در اين مرحله است كه آنها را وسيلهء استغفار و دعا قرار مىدهد ؛ يعنى از آنها كه بندگان صالح خدايند و در جهان ديگر زنده‌اند استمداد مىكند كه از خداوند بخواهند كه فى المثل به قلب او روشنى عنايت فرمايد ، گناهانش را به لطف و كرم خود ببخشايد . اين استمداد از آن جهت رواست كه طرف ، يك موجود زنده و حىّ مرزوق است و مراتب قرب را با قدم عبوديت پيموده است و مىتواند بهتر از ما مراتب تذلّل و عبوديت را انجام دهد و به همين جهت از ما مقرّبتر است . ما مسلمانان در زيارت رسول اكرم صلى الله عليه و آله چنين مىخوانيم : « اللَّهُمَّ انّى اعْتَقِدُ حُرْمَةَ صاحِبِ هذَا الْمَشْهَدِالشَّريفِ فى غَيْبَتِهِ كَما اعْتَقِدُها فى حَضْرَتِهِ وَاعْلَمُ انَّ رَسولَكَ وَ خُلَفائَكَ عَلَيْهِمُ السَّلامُ احْياءٌ عِنْدَكَ يُرْزَقونَ ، يَرَوْنَ مَقامى وَ يَسْمَعونَ كَلامى وَ يَرُدّونَ سَلامى . » . يعنى : خدايا من احترام صاحب اين محل را پس از وفات ، همان مىدانم كه در زمان حيات داشت . من مىدانم كه پيامبر تو و جانشينانى كه تو برگزيدى ، همه در پيشگاه تو زنده و مرزوقند ، مرا در جايگاهم مىبينند ، سخنم را مىشنوند ، سلامم را پاسخ مىگويند . در آخر همين زيارت چنين مىخوانيم : « اللَّهُمَّ انَّكَ قُلْتَ : « وَلَوْ انَّهُمْ اذْ ظَلَمْوا انْفُسَهُمْ جاؤُكَ فَاسْتَغْفَروا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسولُ لَوَجَدوا اللَّهَ تَوّاباً رَحيماً . » « 2 » وَانّى اتَيْتُكَ مُسْتَغْفِراً تائِباً مِنْ ذُنوبى وَ انّى اتَوَجَّهُ بِكَ الَى اللَّهِ رَبّى وَ رَبِّكَ لِيَغْفِرَلى ذُنوبى . » . يعنى خدايا تو در كلام مجيدت به پيامبرت گفتى : « اگر آنان آنگاه كه به خود ستم مىكنند نزد تو بيايند و از خداوند طلب آمرزش كنند و پيامبر نيز

--> ( 1 ) . بقره / 186 . ( 2 ) . نساء / 64 .