سخن از تجديد آيين و رسوم قديم به ميان آورده‌اند ، نبايد آنها را به حساب ملت ايران آورد « 1 » چه ، ايرانيان - همان‌طور كه پس از اين نيز مفصلًا شرح خواهيم داد - بارها نشان داده‌اند كه از خود اعراب ، اسلام را با روحيات خود سازگارتر دانسته‌اند و دليل آن اينهمه خدمات صادقانه‌اى است كه آنان در طول اين چهارده قرن به اسلام و قرآن نموده‌اند ؛ خدماتى كه با اخلاص و ايمان عجيبى همراه بوده است و ما به يارى خدا در صفحات آينده شرح نسبتاً جامعى پيرامون برخى از خدمات ارزندهء آنان خواهيم داد تا همگان بدانند كه ملت ايران چگونه با جان و دل آيين مسلمانى را پذيرفته و آن را موافق با عقل و انديشه و تنها پاسخگوى خواسته‌هاى وجدانى خود دانسته است . و همين حقيقت است كه ما را به ياد فرمايش پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مىاندازد كه فرمود : « به خدا قسم من روزى را مىبينم كه همين ايرانيان كه شما براى اسلام با آنان مىجنگيد ، با شما بجنگند تا شما را مسلمان كنند . » دو جريان در ايران پيش آمده و سبب شده است كه عده‌اى دانسته يا ندانسته مغالطه كنند و آنها را نوعى مقاومت و عكس العمل مخالف از طرف ايرانيان در مقابل اسلام و لااقل در مقابل اعراب قلمداد كنند : احياى زبان فارسى و ديگر مذهب تشيع . از اين رو لازم است ما دربارهء اين دو پديده كه يكى به زبان رسمى ما مربوط است و ديگرى به مذهب رسمى ما ، تا آنجا كه با اين مسأله ارتباط دارد بحث و تحقيق نماييم . زبان فارسى يكى از مسائلى كه بهانه قرار داده شده تا آيين مسلمانى را بر ايرانيان تحميلى

--> ( 1 ) . خوشبختانه از آغاز اسلام تاكنون هر وقت كسانى به بهانهء تجديد آيين و رسوم كهن ايران سر و صدايى به پا كرده‌اند ، با عكس العمل شديد ملت ايران روبرو گرديده‌اند به طورى كه بهافريدها و سنبادها و بابك‌ها و مازيارها به دست كسانى چون ابومسلم و افشين ايرانى و سربازهاى بىشمار همين كشور تارومار شدند . ولى معلوم نيست چرا نغمه سازان استعمار اينهمه سركوب كنندگان نهضتهاى ضداسلامى را ناديده مىگيرند و تنها كسانى چون بابك را به حساب ملت ايران مىآورند ، همان بابكى كه وقتى مىخواست به ارمنستان فرار كند به او گفته شد هر جا به روى خانهء خودت مىباشد ، چه تو زنها و دخترهاى بىشمارى را آبستن كرده‌اى و از بسيارى از آنان بچه دارى ( كامل ابن اثير ) .