شد . غلبهء طاهر بن الحسين بر سپاهيان طرفدار امين بار ديگر نشان داد كه قدرت نظامى در اختيار ايرانيان است . در عين حال ، در اين موقع نيز ايرانيان نه به فكر استقلال سياسى افتادند و نه به فكر اينكه دين اسلام را كنار بگذارند . ايرانيان هنگامى به فكر استقلال سياسى افتادند كه از حكومتهاى عربى و اينكه آنها يك حكومت واقعاً اسلامى باشند صددرصد مايوس شدند . اما در عين حال تنها به استقلال سياسى قناعت كردند و نسبت به آيين مقدس اسلام سخت وفادار ماندند . اغلب ايرانيان در دورهء استقلال سياسى ايران مسلمان شده‌اند . استقلال سياسى ايران از اوايل قرن سوم هجرى شروع شد و تا آن وقت هنوز بسيارى از مردم ايران به كيشها و آيينهاى قديم از قبيل زرتشتى و مسيحى و صابى و حتى بودايى باقى بودند . سفرنامه‌هايى كه در قرن سوم و چهارم نوشته شده حكايت مىكند كه تا آن زمانها در ايران آتشكده‌ها و كليساهاى فراوان وجود داشته است ، بعدها كم كم از عدد آنها كاسته شده و جاى آنها را مساجد گرفته است . تاريخ نويسان اسلامى خاندانهاى چندى را از ايرانيان نام مىبرند كه تا قرنهاى دوم و سوم ، بلكه تا قرن چهارم هجرى همچنان به دين زرتشت باقى بوده‌اند و در اجتماع مسلمانان ، محترم مىزيسته‌اند و سپس آن دين را ترك كرده‌اند . مىگويند : سامان جدّ اعلاى سامانيان كه از احفاد سلاطين ساسانى است و خود از بزرگان بلخ بوده است در حدود قرن دوم ، و جدّ اعلاى خاندان قابوس كه آنها نيز حكومت و فرمانروايى يافتند در قرن سوم ، و مهيار ديلمى شاعر زبردست و معروف ايرانى در اواخر قرن چهارم هجرى به دين اسلام گرويدند . مردم طبرستان و قسمتهاى شمالى ايران تا سيصد سال پس از هجرت هنوز دين جديد را نشناخته بودند و با دولت خلفا به دشمنى برمىخاستند . بيشتر مردم كرمان در تمام مدت خلافت امويها زردشتى ماندند و در روزگار اصطخرى ( صاحب كتاب المسالك والممالك ) زردشتيان فارس اكثريت را تشكيل مىداده‌اند . مَقْدِسى صاحب كتاب احسن التقاسيم نيز كه از مورخان و جغرافى نويسان بزرگ جهان اسلام است و خود به ايران مسافرت كرده است ، در صفحهء 39 و 420 و 429 كتاب خود از زردشتيان فارس و نفوذ بسيار آنها و احترام آنها نزد مسلمانان كه از ساير اهل ذمّه محترم‌تر بوده‌اند ياد كرده است . بنا به گفتهء اين مورخ ، در جشنهاى زردشتيان در آن وقت همهء بازارهاى شهر را