را قبل از اينكه مرغ روى آن بنشيند مورد مطالعه قرار داده بود اظهار مىداشت كه حتى شكل جوجه را نيز در آن ديده است . اين كارها مبدأ پيدايش تئورى خارق العاده « تشكيل قبلى » موجودات زنده مىباشد . آنگاه از اين تجارب چنين نتيجه گرفتند كه چون تخم قبل از عمل لقاح شامل موجودى كامل و آماده براى رشد و نمو است پس اين موجود يا اين جنين بايد خود شامل تخمهايى باشد كه در هر يك از آن تخمها نيز موجود كاملى وجود داشته باشد و موجودات مزبور نيز از نو تخمهايى شامل موجودات ديگر داشته باشند و قس عليهذا . « اسوا مردام » از اين استدلال نتيجه گرفت كه در جسم « حوّا » تخمهاى مربوط به انسانهاى آينده طبقه به طبقه وجود داشته است . اما در اين هنگام صداى مخالفى بلند شد و اين صدا از ليوونهوك بود كه در سال 1679 موفق به اكتشاف اسپرماتوزئيد يا تخم نر گرديد . وى فرياد كشيد : ابدا چيزى كه شامل موجود قبلى و ساخته و پرداخته است تخم نيست بلكه اسپرماتوزوئيد است . فرانسوا دوپلانتاد منشى آكادمى علوم مون پليه اظهار داشت كه اين موضوع صحت دارد و دليلش اين است كه من در زير ميكروسكوپ اسپرماتوزوييدى را امتحان كرده ديده‌ام كه چگونه آدمى كوچك و كامل از داخل آن بيرون مىآيد . » « 1 » بعد پىير روسو اينطور به سخنان خود ادامه مىدهد : « آيا اين مطالب را باور كردند ؟ ! بلى حيات شناسان به اين شوخيهاى بىمعنا و شجاعانه ايمان آوردند و بحث بسيار شديدى شروع شد كه آيا اساس بشريت در داخل تخم حوّا وجود داشته است يا در داخل اسپرماتوزوئيد آدم ؟ ! » بعد پىير روسو مخالفت يكى دو نفر از دانشمندان را با تئورى « تشكيل قبلى » ذكر مىكند و سپس مىگويد : « با اين حال تئورى تشكيل قبلى كه به وسيله مردان بزرگى از قبيل هالر و شارل‌بونه ستوده شده بود تقريبا غالب دانشمندان بزرگ را هواخواه خود كرد و حتى كوويه ( دانشمند بزرگ زيست شناس نيمه دوم قرن هجدهم و نيمه اول قرن نوزدهم ) نيز بعدها خود را از پيروان آن دانست . » « 2 »

--> ( 1 ) تاريخ علوم ، چاپ سوم ، ص 359 و 360 . ( 2 ) همان مأخذ ، ص 361 .