جارى نمىكند . اين دسته همين عجز حاضر بشر را دليل بر مدعاى خود گرفته‌اند : ببينيد كه بشر گندمى مىسازد كه از لحاظ تركيبات شيميايى با گندم طبيعى هيچ فرقى ندارد ، عين اوست ، در عين حال فاقد حيات است ؛ اين از آن جهت است كه حيات وابسته به ارادهء خداوند است و حتما بايد با اجازهء خداوند صورت بگيرد و خداوند به غير پيغمبران خود چنين اجازه‌اى نداده است . * گفتيم كه قرآن كريم هم صريحا مىگويد : « حيات به دست خداست » و دخالت غير را در ايجاد حيات نفى مىكند . ولى در هيچ جاى قرآن ديده نمىشود كه براى اثبات اين منظور به سراغ آغاز حيات انسان يا آغاز حيات ساير جاندارها رفته باشد ؛ بلكه برعكس ، همين نظام موجود و مشهود را به شهادت مىخواند و همين نظام جارى حيات و زندگى را نظام خلق و تكوين و ايجاد و تكميل مىداند . قرآن مىگويد : حيات به دست خداست ، خالق حيات خداست ؛ ولى آنجا كه مىخواهد خالقيت خدا را نسبت به حيات بيان نمايد به سراغ روز اول نمىرود و فرقى از اين جهت بين روز اول و روزهاى بعد قائل نمىشود ، بلكه مىگويد همين تطورات منظم حياتى ، تطورات خلقت است . مثلًا در سورهء مباركهء مؤمنون مىفرمايد : وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ ، ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ ، ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ « 1 » . ما انسان را از مايهء گل آفريديم و بعد او را به صورت نطفه در قرارگاهى محفوظ و محكم قرار داديم ، بعد نطفه را به صورت خون بسته آفريديم ، بعد خون بسته را به صورت گوشت بريده بريده آفريديم ، بعد آن را به صورت استخوان آفريديم ، بعد استخوان را جامهء گوشت پوشانديم ، سپس آن را مخلوطى ديگر كرديم ، بزرگ است خدا كه بهترين آفريننده است .

--> ( 1 ) مؤمنون / 12 - 14 .