مرتضى مطهرى

60

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

مرحوم آخوند قبل از اينكه حركت را تعريف كند ، اول بيان مىكرد كه حركت به معنى توسط و حركت به معنى قطع به چه معناست و كدام يك وجود دارد و بعد به تعريفات مىپرداخت . مسأله‌اى كه براى ما باقى مىماند ، مقايسهء اين تعريفات است . حتماً اين تعريفات بايد مقايسه بشود تا ببينيم جامعترين تعريفات كدام است . آنچه در اينجا بيان شده همهء تعريفات نيست و تعريفات ديگرى هم مىتوان ارائه كرد . معمولًا تعريف ارسطويى را از همهء تعريفها جامعتر مىدانند . آيا تعريف ارسطو از تعريف بوعلى جامعتر است و يا تعريف حركت به حدوث تدريجى - كه ظاهراً منتخب خود مرحوم آخوند است - جامعترين تعاريف است ؟ خود مرحوم آخوند در بعضى جاهاى ديگر حركت را به « صيرورت » به معناى گرديدن تعريف مىكند كه مصدر « صار » از « افعال ناقصه » است . گاهى به جاى گرديدن ، از « شدن » استفاده مىشود ؛ مىگويند چيزى چيز ديگرى « مىشود » كه الآن در فارسى معمول است . ما همهء اينها را بايد مقايسه كنيم و ببينيم كدام يك بهتر است . براى مقايسهء اين تعاريف بهتر اين است كه صبر كنيم كه ابتدا بحث حركت توسطى و حركت قطعى مطرح شود و بعد كه از آن بحث فارغ شديم به مقايسهء اين تعريفات بپردازيم « 1 » .

--> ( 1 ) . [ متأسفانه استاد ظاهراً فراموش كرده‌اند كه پس از اتمام بحث حركت توسطى و حركت قطعى در جلسهء ششم ، به مقايسهء تعريفات حركت بپردازند . ]