اكنون مىآييم سراغ معدوم مطلق . مىخواهيم ببينيم اين معدوم مطلقى كه شما مىگوييد ما از او خبر داده‌ايم آيا ما از [ مفهوم ] معدوم مطلق خبر داده‌ايم يا از [ مصداق ] معدوم مطلق ؟ اشكال اين بود كه شما مىگوييد از معدوم مطلق خبر داده نمىشود و حال آنكه همين خودش خبرى است از معدوم مطلق ، زيرا بالاخره اين معدوم مطلق در ذهن شما كه آمده است ، پس اين خودش خبرى است از معدوم مطلق ، پس چطور مىگوييد از معدوم مطلق خبر داده نمىشود ؟ جواب مىدهند كه اين قضيهء ما كه مىگوييم : « المعدوم المطلق لا يخبر عنه » و موضوعش معدوم مطلق است اين معدوم مطلق به حمل اولى است نه معدوم مطلق به حمل شايع ؛ يعنى اين معنى معدوم مطلق و مفهوم معدوم مطلق است نه مصداق معدوم مطلق . اين خودش موجودى از موجودات است . اين معدوم مطلقى كه موضوع اين قضيه واقع شده است ، هم معدوم مطلق هست هم معدوم مطلق نيست ؛ معدوم مطلق است به حمل اوّلى ، معدوم مطلق نيست به حمل شايع . بنابراين همانطور كه در باب « جزئى جزئى است و جزئى كلى است » اگر مىگوييم جزئى جزئى است يعنى جزئى جزئى است به حمل اوّلى و اگر مىگوييم جزئى كلى است يعنى جزئى به حمل شايع مصداق كلى است ، پس « جزئى مصداق كلى است » غير از اين است كه جزئى خودش عين مفهوم جزئى است ، پس جزئى ذهن ما جزئى هست به معناى اينكه مفهوم جزئى است ، جزئى نيست به معناى اينكه مصداق كلى است ، واقعا خودش يكى از مصاديق كلى است . در اينجا هم معناى اينكه مىگوييم از معدوم مطلق خبر داده نمىشود اين است كه هيچ وقت معدوم مطلق موضوع قضيه واقع نمىشود . بعد شما مىگوييد در همين جا معدوم مطلق موضوع قضيه واقع شده است ؛ اين خودش قضيه‌اى است و موضوعش معدوم مطلق است و از آن خبر داده شده است . جواب مىدهيم كه آنچه كه الآن موضوع اين قضيه واقع شده است معدوم مطلق نيست ، معدوم مطلق به حمل اوّلى است نه معدوم مطلق به حمل شايع ؛ يعنى خودش به حمل شايع مصداق موجودى از موجودات است « 1 » .

--> ( 1 ) . - اين ، موجود در ذهن مىشود . استاد : بله ، قهرا موجود در ذهن مىشود . معدوم مطلق يعنى معدوم نه در ذهن و نه در خارج . اين معدوم نه در ذهن و نه در خارج هست ، اما مفهوم معدوم نه در ذهن و نه در خارج است نه مصداق معدوم نه در ذهن و نه در خارج ؛ و به تعبير اينها ، هم معدوم مطلق