3 . امتناع اعادهء معدوم براهين امتناع اعادهء معدوم و العود عاد عين الابتداء * و ليس بالغا الى انتهاء ما ضرّ انّ الجسم غبّ ما فنى * هو المعاد فى المعاد قولنا مسألهء اعادهء معدوم اعمّ از آنكه به مسألهء معاد ارتباط داشته باشد ( آن طور كه بعضى متكلمين مىگويند ) و يا ارتباط نداشته باشد ( آن طور كه حكما مىگويند ) به هر حال خود از مسائل مهم وجود و عدم است و جزء مسائلى است كه بحث دربارهء آن از نظر وجودشناسى بسيار لازم است . مسألهء اعادهء معدوم معنايش اين است كه يك شىء كه يك بار وجود پيدا مىكند و بعد در زمان ديگر معدوم مىشود آيا ممكن است و قابل فرض است كه آن شىء بار ديگر ايجاد بشود در حالى كه اين هويت ايجاد شدهء ثانوى عين شخص اوّلى باشد ؟ هويت كه در اينجا تعبير مىكنند - كه تعبير خوبى هم هست - به معنى « او بودن » است ؛ يعنى بايد « او بودن » محفوظ بماند . مىگوييم : اين اوست ، نه مثل او و نه مانند او . به بيانى كه در درس پيش گفتيم ، اين توهم دربارهء امكان اعادهء يك شىء