مرتضى مطهرى

499

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

1 . امتناع اعادهء معدوم بحث ديگر از مباحث عدم و معدوم بحث اعادهء معدوم است . اين بحث هم بحث خوبى است و از جمله بحثهايى است كه براى اولين بار متكلمين مطرح كرده‌اند كما اينكه آن بحث اعدام و اينكه آنچه موجود نيست ليس محض است جزء اين بحثهاست . اينها جزء بحثهايى است كه متكلمين به وجود آورده‌اند و آنها سبب شده‌اند كه اين بحثها وارد فلسفه بشود ؛ يعنى اگر متكلمين اين ناخنها را نزده بودند اين بحثها به فلسفه نيامده بود . ولى البته اينكه ببينيم آيا معدوم قابل اعاده هست يا نه ، فى حدّ ذاته بحث خوب و لازمى است . ريشهء پيدايش اين بحث اين بحث معلوم است كه از كجا پيدا شده است و تاريخچه‌اش چيست . مسأله معاد سبب شده است كه متكلمين اين سؤال را طرح كنند . مىدانيم كه بعضى از متكلمين قائل به وجود روح نبوده‌اند . البته به ندرت چنين افرادى بوده‌اند ولى به هر حال اينان معتقد بودند انسان وقتى كه مىميرد واقعا نيست مىشود و معاد معنايش اين است كه شىء نيست شده و فانى شدهء به معناى فلسفى ، بار ديگر هست