2 . مساوات وجود و ثبوت و شيئيّت بحث دربارهء به اصطلاح شبهات ( از نظر ما ) و يا استدلالهاى ( از نظر خود آنها ) كسانى است كه قائل به « حال » شده‌اند . چه چيز سبب شده است كه آمده‌اند چنين حرفى را كه در حد انكار امر بديهى و بلكه واقعا انكار بديهى است گفته‌اند ؟ اين سخن بر ضد بديهىترين اصلها يعنى اصل امتناع ارتفاع نقيضين است ، زيرا وقتى مىگويند « حال » ، يعنى يك امرى كه نه موجود است نه معدوم ، يعنى نقيضين در اينجا ارتفاع پيدا كرده است . پس لابد دچار يك سلسله شبهات شده‌اند و در واقع يك چيزهايى به نظرشان رسيده است كه خيال كرده‌اند اينها ارتفاع نقيضين [ نيست ] ، و الّا به تعبيرى كه شيخ مىگويد واقعا امكان چنين چيزى نيست كه كسى ارتفاع نقيضين را ارتفاع نقيضين تصور كرده باشد و معذلك و لو به حكم يك دليل غلط به آن معتقد شده باشد ؛ بلكه كسانى كه منكر اين گونه امور بديهى مىشوند معمولا يك شبهه‌اى در يك جايى برايشان پيدا مىشود و يك چيزى به نظرشان مىرسد و بعد خيال مىكنند كه مثلا اين اجتماع نقيضين است يا ارتفاع نقيضين است .