« امور عامّه » كه بحث وجود و عدم و ماهيت مطرح است به اعتبار اينكه بحث از وجود و ماهيت است و مىخواهيم برسيم به اينكه وجودى هست كه در آنجا ديگر ماهيتى در كار نيست و وجود محض است ، و هم در « الهيات بالمعنى الاخص » به اعتبار اينكه اين مسأله از مسائل مربوط به واجب الوجود است و با بحث الهيات بالمعنى الاخص تناسب دارد . از جمله كسانى كه اين مسأله را در دو جا طرح كرده ، ملا صدراست كه هم در امور عامّهء اسفار طرح كرده است و هم در الهيات بالمعنى الاخص ، و حاجى هم در اين امور از او پيروى كرده و در دو جا مطرح كرده است . ولى بهتر بود كه اين مسأله را مىگذاشتند براى همان مبحث الهيات بالمعنى الاخص . بو على هم اين مسأله را در كتاب شفا در همان مبحث الهيات بالمعنى الاخص طرح كرده است و در مسائل امور عامه طرح نكرده است كما اينكه در اشارات هم همين كار را كرده است . گر چه كتاب اشارات امور عامّه ندارد ولى در همان نمط رابع كه راجع به مسائل الهيات بالمعنى الاخص است اين بحث را طرح كرده است و بهتر هم همين است . مقصود از اين بحث چيست ؟ مقصود فلاسفه از اينكه مىگويند : « الحق ماهيته انيته » چيست ؟ حكماى بعد از بو على يك مقدار روى اين قضيه اختلاف دارند . بعضى مثل فخر رازى و دوانى در عين اينكه عنوانشان همين عنوان « الحق ماهيته انيته » است ولى وقتى حرفشان را بشكافيد مىبينيد كه مطلب ديگرى را مىگويند . تحت اين عنوان مطلب را مطرح كرده‌اند ولى تلقّىشان نفى ماهيت از واجب الوجود نيست ، بلكه مىگويند اشياء كه موجود هستند ، همهء اشياء ذاتهاى موجود هستند ؛ فخر رازى و دوانى و امثال آنها مثل غزالى مىگويند همين طورى كه ما اين اشياء را مىگوييم ذاتهايى هستند موجود و مىگوييم چيزهايى هستند موجود و بين « چيز » و « وجود » فرق مىگذاريم ، در واجب الوجود نيز همين طور است . در اين جهت فرقى بين واجب الوجود و غير واجب الوجود نيست . واجب الوجود هم حقيقتى است موجود كه تحليل مىشود به دو معنا : ذاتى و وجودى ، منتها فرقش در اين جهت است كه در اشياء ديگر ماهيتها معلوم است ،