مرد محتاط و بسيار با انصافى است مىگويد ما هنوز نفهميده‌ايم كه چگونه ماده مىتواند به صورت اشتياق داشته باشد ، شايد بعد از ما افرادى بيايند و اين معنا را درك كنند كه ماده مىتواند به صورت اشتياق داشته باشد . بنابراين از نظر بوعلى اگر جايى اشتياق در ميان باشد و شئ شوق به كمال دارد آنجاست كه شئ به تمام جوهرش شوق به كمالات عرضى دارد و الّا معنا ندارد كه ماده به صورت اشتياق داشته باشد ؛ معنا ندارد كه ماده به سوى كمال برود آن هم كمال صورى . اختلاف نظر بوعلى و ملاصدرا در بارهء حركت در جوهر از جمله موارد اختلاف نظر ملاصدرا با بوعلى يكى همين‌جاست . از نظر ملاصدرا اشتياق ماده به صورت يك حقيقت است ، اصلًا ماده طالب صورت است و به سوى او مىرود . علاوه بر اين ملاصدرا اين نظر بوعلى را كه اگر يك شئ جوهرش فاسد نشود شوقى به كمال و جوهر ديگر ندارد و اگر جايى كمالى مشاهده شد كمال در اعراض است ، صحيح نمىداند . ملاصدرا تكامل در جوهر را صحيح مىداند زيرا يكى از اصول فلسفهء او حركت جوهرى است ؛ و چون حركت در جوهر را صحيح مىداند ، حتى حركت صبى به سوى رجوليت را نيز تكامل جوهرى مىشمارد . مىگويد آيا نفس بوعلى از آن ساعت كه در رحم مادر پيدا شد تا آن ساعتى كه از دنيا رفت هيچ تغييرى نيافته بود ؟ آيا جوهر نفس بوعلى در هنگام پيدايش با جوهر نفس او در هنگام مرگ يكسان است ؟ مىگويد چنين نيست ، نفس انسان صدها تغيير و تكامل جوهرى پيدا مىكند تا به اين مرحله مىرسد . بنابراين تكامل در ذات و كمال جوهرى ، اشتداد در جوهر و لَبس بعد از لَبس مانعى ندارد و بلكه وجود دارد . البته ملاصدرا منكر اين نيست كه در مواردى خَلع و لَبس صورت مىگيرد . مثلًا تبديل آب به هوا چنين است . در اينجا مانعى ندارد كه ماده صورتى را رها كند و صورت ديگرى را بپذيرد . اما اين را قبول ندارد كه هر تغيير در جوهر حتماً به صورت خلع و لبس است ، ممكن است كه خلع و لبس نباشد و اكثر همچنين است و به صورت لبس بعد از لبس است ، بدين صورت كه جوهر در حالى كه صورتى دارد صورت ديگر را مىپذيرد و علىالتوالى صورتهايى را مىپذيرد نه به نحو منفصل ؛ يعنى اين پذيرفتن صورت به نحو حركت است ، مراتبِ [ نوع ] واحدى را