مرتضى مطهرى

72

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

و پاركهاى وسيع عمومى جاى منزلهاى وسيع را . حتّى پول كه يكى از شرايط ركنى زندگى قديم و زمان حاضر است ممكن است در اثر تغيير سيستمهاى زندگى فردى به سيستمهاى اشتراكى و اجتماعى اهمّيّت خود را در زندگى يك فرد از دست بدهد . پول را بشر براى خوراك و پوشاك و بهداشت و فرهنگ و غيره مىخواهد ، اگر رژيم زندگى شكلى به خود گرفت كه مردم در كارگاههاى عمومى كار كنند و در سالنهاى عمومى از بودجهء عمومى غذا بخورند و به همين طريق لباسشان برسد و فرهنگ و بهداشت و ساير وسايل و لوازمشان از طرف اجتماع تأمين گردد ديگر نيازى به پول از جنبهء شخصى نخواهند داشت و ثروت اهميت خود را از لحاظ تأمين سعادت فرد از دست خواهد داد . در گذشته فاميل و عشيره يكى از موجبات سعادت شمرده مىشد ، اما امروز اين عامل از ليست عوامل سعادت تقريبا حذف شده است زيرا در گذشته هر كس در دفاع از جان و مال و ناموس و شرف خود نيازمند به افراد همخون و هم ريشهء خود بود ، از اين رو افراد فاميل از يكديگر حمايت مىكردند و زندگيها شكل زندگى عشيره‌اى و قبيله‌اى داشت ، اما امروز قانون و تمدن احتياج بشر را از اين نظر تأمين كرده است و زندگيهاى قبيله‌اى ارزش خود را از دست داده است . دين و مذهب در مورد دين و مذهب همين مطلب گفته شده است ، گفته شده است كه دين و مذهب در گذشته عامل مهمى براى سعادت و مبارزه با شقاوت و بدبختى بشر بوده است ، اما امروز كه علم و صنعت و قانون و فرهنگ رشد كرده و توسعه يافته نيازى به دين و مذهب نيست ، بلكه احيانا چون مانع رشد فرهنگ و بسط تمدن مىگردد در زمان حاضر بايد از عوامل تأخّر و انحطاط و بدبختى شمرده شود . پس عوامل سعادت متغيّرند نه ثابت ، و ممكن است چيزى در زمانى عامل سعادت باشد و در زمان ديگر عامل شقاوت و يا به عكس . ثبات و تغيير عوامل حقيقت اين است كه نه به طور كلّى همهء عوامل سعادت متغيّرند و نه به طور كلّى