از آنچه گفته شد معلوم شد كه هر يك از زهد و عبادت اگر با معرفت تركيب شوند روح و معنى آنها فرق مىكند . اينجا يك سؤال پيش مىآيد و آن اينكه تركيب زهد و عبادت آيا تغييرى در معنى اينها ايجاد مىكند يا نه ؟ جواب آن است كه : نه ، زهد عابد با زهد غير عابد فرق ندارد و همچنين عبادت زاهد با عبادت غير او فرق ندارد . اشارة : لمّا لم يكن الانسان بحيث يستقل وحده بامر نفسه الا بمشاركة آخر من بنى جنسه و بمعارضة و معاوضة تجريان بينهما يفرغ كل واحد منهما لصاحبه عن مهم لو تولّاه بنفسه لازدحم على الواحد كثير و كان يتعسر ان امكن ، وجب ان يكون بين الناس معاملة و عدل يحفظه شرع يفرضه شارع متميز باستحقاق الطاعة لاختصاصه بآيات تدل على انها من عند ربه و وجب ان يكون للمحسن و المسىء جزاء من عند القدير الخبير فوجب معرفة المجازى و الشارع ، و مع المعرفة سبب حافظ للمعرفة ففرضت عليهم العبادة المذكّرة للمعبود و كرّرت عليهم ليستحفظ التذكير بالتكرير حتى استمرّت الدعوة الى العدل المقيم لحياة النوع ، ثم زيد لمستعملها بعد النفع العظيم فى الدنيا الاجر الجزيل فى الاخرى ، ثم زيد للعارفين من مستعمليها المنفعة التى خصّوا بها فيما هم مولّون وجوههم شطره . فانظر الى الحكمة ثم الى الرحمة ثم النعمة تلحظ جنابا تبهرك عجائبه ثم أقم و استقم . چون انسان اينطور نيست كه بتواند به تنهايى امر زندگى خود را اداره كند مگر با شركت ساير افراد نوع خود و به اينكه بينشان يك نوع همكارى و مبادله بوده باشد ، هر كدام كارى را به عهده بگيرند و تقسيم كار بشود زيرا اگر همهء كارها را بنا شود يك نفر به عهده بگيرد لازم مىآيد كه يك نفر كارهاى زيادى را متحمل گردد و اين اگر فرضا ممكن هم باشد دشوار است ، از اين رو لازم است كه در ميان مردم داد و ستد باشد ، و اين داد و ستد بر مبناى عدالت بوده باشد ، و عدالت را قانونى مقرر كرده باشد ، و آن قانون را شارع و مقنّنى تعيين كرده باشد ، و آن شارع از ميان ديگران امتياز داشته باشد به استحقاق اطاعت به واسطهء اينكه آيات و علاماتى با خود داشته باشد بر اينكه از جانب خداست ، و لازم است كه نيكوكار و بدكار ( مطيع و متمرّد ) هر كدام در نزد خداى قادر دانا جزا داشته باشند ؛ از اين رو شناسايى آن كس كه قانون به دست اوست و مجازات در دست اوست لازم آمد و اين شناسايى احتياج دارد به موجب و سببى كه آن را حفظ كند ؛ از اين رو عبادت كه به يادآورندهء معبود است فرض گشت و اين عبادت به صورت مكرر مقرر شده است تا تذكر معبود با تكرار عبادت نگهدارى شود تا آنكه دعوت به سوى عدالت كه حيات نوع انسان بسته به اوست استمرار پيدا كند . سپس اضافه بر اين ، براى عمل كنندگان علاوه بر نفع بزرگ دنيا اجر جزيل آخرت مقرر شد ، و براى عارفان علاوه بر همهء اينها