مجلّدات ديگر به حكم ضرورت به آيات و احاديث اسلامى زياد استدلال شده است ، لهذا بايد بدانيم نظر واقعى اسلام در اين زمينه چيست ، خصوصاً با توجه به اينكه نظريهء حنابله و اهل حديث هنوز هم طرفدارانى دارد و برخى از اعاظم محدّثان شيعه در اعصار اخير صريحاً اظهار مىدارند كه حتى مسألهء يگانگى خدا صد در صد يك مسألهء آسمانى است ، از نظر عقل بشر دليل كافى ندارد ، تنها از راه تعبد به گفتهء شارع بايد ملتزم شويم كه خدا يكى است . حكماى الهى در پاسخ اين گروه مىگويند درست است كه خبر آسمان را هم از آسمان بايد شنيد ولى اولًا اين نيروى حيرت انگيز به نام « عاقله » كه خداى آسمان در سرشت اين موجود زمينى به نام « انسان » نهاده است يك عنصر آسمانى است نه زمينى ، همچنانكه در احاديث وارد شده كه « خداوند سرشت آدمى را از سرشت حيوان و فرشته مركّب ساخت » و بنابراين مانعى ندارد كه پاره‌اى از حقايق آسمانى با اين نيروى آسمانى قابل تحقيق باشد . آنچه مسلّم است اين است كه اين نيرو آن قدرت را ندارد كه تمام خبرهاى آسمانى را كشف كند و به همين دليل بشر در زندگى خود نيازمند به « وحى » است ولى چنين نيست كه اين نيرو از تحقيق در برخى مسائل آسمانى از قبيل اصول مسائل مبدأ و معاد به طور كلى ناتوان باشد . اينكه در دين مقدس اسلام تقليد در اصول دين به هيچ وجه جايز نيست و منحصرا از راه تحقيق و استدلال بايد تحصيل شود دليل بارزى است بر اينكه اسلام مسائل آسمانى را در حدود اصول دين براى عقل انسان قابل تحقيق مىداند . ثانياً در وحى اسلامى ، يعنى در قرآن و سنّت ، خبرهاى آسمانى زيادى در الهيات براى شنيدن هست . هدف وحى اسلامى از گزارش اينهمه خبرها چه بوده است ؟ آيا هدف اين بوده كه يك سلسله درسها براى تدبر و تفكر و فهم و الهام‌گيرى القا كند و انديشه‌ها را تحريك و وادار به شناورى در درياى بيكران معارف الهى نمايد ، يا اينكه هدف اين بوده كه يك سلسله مطالب حل ناشدنى و غير قابل هضم به منظور وادار كردن انديشه‌ها به تسليم و سكوت و قبول كوركورانه عرضه بدارد ؟ مطالب و مسائلى كه از منبع وحى القا مىشود دو گونه است : برخى از آنها يك سلسله دستور العملهاست كه بايد بدانها عمل شود تا نتيجه‌اى كه از آنها در نظر است حاصل گردد . در اين گونه مسائل درك و معرفت ، تأثير زيادى ندارد . هدف و منظور در