« متد ديالكتيكى ماركسيستى متصف به خصائص زيرين است : الف . ديالكتيك ، طبيعت را مجموعهء واحد تامّى از اشياء و پديده‌هايى كه با يكديگر رابطه داشته به طور آلى به هم وابسته بوده و مشروط به يكديگرند مىشناسد . متد ديالكتيكى معتقد است كه هيچ‌گونه پديده‌اى در طبيعت منفردا و بدون در نظر گرفتن روابط آن با ساير پديده‌هاى محيطش نمىتواند مفهوم واقع شود « 1 » ( اصل پيوند و تأثير متقابل اشياء ) . ب . ديالكتيك ، طبيعت را متحرك و در حال تحولات پى در پى و تكامل و ترقى دائمى مىداند كه در هر لحظه و هميشه چيزى در آن به وجود آمده تكامل مىيابد و چيزى متلاشى شده و از بين مىرود . از اين رو متد ديالكتيك ايجاب مىكند كه پديده‌ها را نه تنها از نقطه نظر مناسبات متقابله و مشروط بودنشان بلكه از نقطه نظر سير تغيير و تكامل و پيدايش و زوالشان نيز مورد نظر قرار داد . . . انگلس مىگويد : « ديالكتيك ، اشياء و انعكاسات دماغى آنها را اصولا در روابط متقابل و به هم پيوستگى و حركت و به وجود آمدن و از بين رفتنشان در نظر مىگيرد » « 2 » ( اصل تغيير و عدم ثبات ) . ج . ديالكتيك سير تكامل را يك جريان سادهء نشو و نما كه در آن تغييرات كمّى منتج به تحولات كيفى نشود نمىداند بلكه تكامل را از تغييرات كم اهميت و پنهانى كمّى مىداند كه به تغييرات كيفى آشكار و اساسى منتهى مىگردد . انگلس تكامل ديالكتيكى را كه نتيجهء تغييرات كمّى به كيفى است توصيف نموده و مىگويد « 3 » : « در فيزيك . . . هر تغييرى عبارت است از انتقال كميت به كيفيت و نتيجهء تغيير كمّى مقدار حركتى است كه يا در خود جسم و ذاتى آن بوده و يا در آن وارد شده است . مثلًا درجهء حرارت آب در وضع ميعان آن ابتدا تأثيرى ندارد ولى اگر حرارت را زياد يا كم كنيم لحظه‌اى فرا مىرسد كه حالت ذرات آب در يك صورت به بخار و در صورت ديگر به يخ مبدل مىگردد « 4 » ( اصل جهش و تبدل حركت كمّى به حركت كيفى ) . د . ديالكتيك معتقد است كه اشياء و پديده‌هاى طبيعت در داخل خود تضادهايى دارند زيرا آنها داراى يك قطب مثبت و يك قطب منفى ، يك گذشته و يك آينده مىباشند .