با نظر مثبت يا منفى كه در علوم ديگر تهيه شده يك نظريهء مثبت يا منفى فلسفى را نمىتوان رد كرد . نكته 3 چنان كه گفته شد بحث فلسفى بحثى است كه به اثبات وجود و عدم اشياء مىپردازد . حالا اگر كسى فرض شود كه بحث فلسفى دربارهء وى مؤثر نشود ( يعنى نتواند علم قطعى به وجود چيزى بهم رساند ) باحث مزبور « سوفسطى » ( ايده آليست ) ناميده شده و در نقطهء مقابل « فيلسوف » قرار مىگيرد ؛ و از اين روى مكتبى كه متعرض وجود و عدم اشياء مىشود ، به حسب تقسيم اوّلى به دو قسم « فلسفه » و « سفسطه » ( رئاليسم و ايده آليسم 1 ) منقسم مىشود ؛ و همچنين مكتب فلسفى از نقطه نظر اثبات و عدم اثبات « ماوراء الطبيعه » به دو مكتب « ماوراء الطبيعه » ( متا فيزيك 2 ) و مادى ( ماترياليسم ) ، و همچنين مكتب مادى از