و بسيار روشن است كه همهء اين احوال و شرايط ، بى واسطه و مستقيماً با خود نوزاد ( معلول - پديدهء تازه ) سر و كار نداشته بلكه مختلف بوده و برخى از آنها شرط شرط و برخى شرط شرط شرط مىباشد چنان كه انجام يافتن عمل تناسلى ارتباط مستقيم و بلافاصله‌اى كه دارد با استقرار منى در رحم است نه با تولد نوزاد . تنها در ميان اجزاء علت ، آنهايى كه تماس مستقيم با معلول دارند با نابود شدن آنها پديدهء معلول موجود نخواهد بود ، چنان كه اگر ماده‌اى را كه نوزاد با وى موجود است و يا صورت نوزاد انسانى را و يا كنندهء اين كار را يعنى فاعل تركيب را معدوم فرض كنيم نوزادى در ميان نخواهد بود . انسان نوزاد ، بى ماده معنى ندارد و همچنين ماده‌اى كه صورت نوزاد انسانى را ندارد انسان نخواهد بود و همچنين فاعل كار تركيب هرگاه دست از كار بكشد كار همان جا متوقف و نيمه خواهد ماند . پس در هر حال وجود علت به همراه معلول ضرورى است . اشكال بيان گذشته درست است مگر در فاعل ، و در حقيقت خرده‌گيرى ما نيز در اطراف همين علت فاعلى مىباشد .