مرتضى مطهرى
578
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
در را باز مىكرد ؛ و همچنين يك نفر مكانيسين ، ماشينى را كه به كار انداخته با مشاهدهء كوچكترين خللى در حركت ماشين فورا به كنجكاوى در پيكرهء ماشين مىپردازد يعنى مىخواهد بفهمد كه كدام شرط از شرايط علّى حركت ماشين مفقود مىباشد ؟ چه ، اگر چنين واقعهاى در كار نبود ماشين هرگز در حركت خود لنگ نمىشد يعنى اگر علت تامّهء حركت موجود بود حركت ضرورى بود . پس ناچار علت تامّهء هر معلول به معلول خودش ضرورت مىداده و معلول وى در دنبال اين ضرورت به وجود مىآمده . بديهى است كه اگر مجرد وجود خارجى علت در يك زمانى ( اگر چه به همراه معلول نباشد ) كافى بود كه پس از نابودى آن ، معلول خود به خود به وجود خود ادامه دهد 1 هيچگاه اين تفتيش انجام نمىگرفت .