و چنين مىپندارند كه هر موجود زمانى در يك قسمت از آن موجود ديگر كه به نام « زمان » خوانده مىشود قرار گرفته است عيناً مانند اشيائى كه در يك صندوق يا اطاق جا داده مىشود با اين فرق كه ظرفيت و گنجايش زمان ، طولى است و ظرفيت صندوق و اطاق عرضى . از لحاظ طولى ، موجودات كه در پشت سر يكديگر از لحاظ زمان قرار گرفته‌اند عيناً شبيه به دانه‌هاى يك زنجير است كه پشت سر يكديگر رديف شده‌اند ؛ و چون زمان موجودى است و زمانيات موجود ديگرى ، مانعى ندارد كه يك حادثهء زمانى كه در يك قطعه از زمان واقع شده ، با حفظ هويت و عينيت ، در يك قطعهء ديگر واقع مىشد مانند اينكه فلان شئ خاص كه در فلان گوشهء صندوق است در گوشهء ديگر آن واقع مىشد يا فلان دانهء زنجير كه در اين سر است در آن سر يا در وسط بود . اين طرز تصور ، طرز تصور ابتدائى و عاميانه‌اى است كه معمولًا افراد از زمان و زمانيات دارند . ولى حقيقت اين است كه زمان هويتى مستقل از هويت زمانيات ندارد و به عبارت ديگر زمانيات هويتى خارج از زمان ندارند و هر موجودى از موجودات زمانى ، مرتبه‌اى از مراتب حركت و زمان است و فرض موجودى در غير آن مرتبه از زمان كه واقع شده عيناً مثل اين است كه فرض كنيم آن موجود آن موجود نباشد و ما در مقالهء 10 كه مستقلًا از قوه و فعل و حركت و زمان بحث مىكنيم به تفصيل در اطراف اين مطلب عالى و ارجمند بحث مىكنيم و نظريه‌هاى جديدى كه اخيرا در تأييد اين مطلب از طرف فلاسفه و دانشمندان فيزيك و رياضى ابراز شده بيان مىكنيم . در اينجا به دلائل مخصوص اين مطلب نمىپردازيم ، فقط براى آنكه خوانندهء محترم مقصود را واضح‌تر درك كند با يك تشبيه مطلب را توضيح مىدهيم : زمانيات را با مراتب زمانىشان نبايد به دانه‌هاى زنجير كه پشت سر يكديگر رديف شده‌اند يا به اشيائى كه در يك صندوق يا اطاق جا داده مىشود تنظير كرد . آنچه از اين لحاظ شبيه زمانيات و مراتب زمانى است اعداد و مراتب آنهاست . اعداد از « يك » تا « لا نهايت » مراتبى را تشكيل داده‌اند و هر عددى مرتبه‌اى را اشغال كرده كه به موجب آن مرتبه مقدم بر بعضى و مؤخر از بعضى ديگر است . مثلًا عدد 5 مرتبه‌اى را بين 4 و 6 و عدد 8 مرتبه‌اى را بين 7 و 9 واجد است و همچنين . . . حالا ببينيم چه نسبتى بين هر عددى و مرتبهء آن عدد است ؟ و آيا مرتبهء هر عددى خارج از حقيقت آن عدد است يا خارج نيست بلكه مرتبهء هر عددى مقوّم آن عدد است ؟ و به عبارت ديگر اگر يك عدد را در غير مرتبهء خودش فرض كنيم مثل آنكه 5 را به جاى 8 و