مرتضى مطهرى
469
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
بديهى است كه استقصاى بحث در آنچه امروز به صورت فنى مستقل و دامنهدار درآمده ربطى به مباحث مورد نياز ما كه در اين سلسله مقالات فلسفى طرح شده ندارد ولى آنچه از آن قسمتها كه تماسى با فلسفه دارد و به طورى است كه ممكن است اگر ما نظريهء خود را دربارهء آنها بيان نكنيم در ذهن خوانندهء محترم شبهات و اشكالاتى باقى بگذارد ناچاريم بيان كنيم خصوصاً آنكه بعضى از قسمتها كه در همين مقدمه خواهد آمد تا آنجا كه ما اطلاع داريم در اطراف آنها تاكنون تحقيقى نشده است . در مقالهء 1 تعريف فلسفه و موضوع و فايدهء آن بيان شد و در مقالهء 5 دربارهء صحت روش تعقلى كه مورد استفادهء فلسفه است بحث شد . در مقدمهء اين مقاله به مناسبت اينكه همان طورى كه قبلًا اشاره شد مسائل مطروحهء اين مقاله پايه و اساس ساير مسائل فلسفى است و از لحاظ صناعى به منزلهء آغاز فلسفه محسوب مىشود ، به ساير قسمتهاى لازم مىپردازيم كه شامل مطالب ذيل است : ( 1 ) . تمايز علوم . ( 2 ) . موضوع چيست ؟ ( 3 ) . نقطههاى اتكاء مسائل علوم يا مبادى تصوريه و تصديقيه . ( 4 ) . نقطههاى اتكاء فلسفه يا مبادى فلسفى . ( 5 ) . اسلوب و روش فكر در فلسفه . ( 6 ) . منشأ اختلاف علوم از لحاظ اصول متعارفه و موضوعه و اسلوب و روش . تمايز علوم هر علمى مجموعهاى از مسائل است كه در آغاز ظهور آن علم ، بسيط و محدود بوده و بعد توسعه و افزايش يافته است . بشر از دوران قديم تا كنون همواره مسائل علمى را دستهبندى مىكرده و به هر دستهاى نام مخصوص مىداده : طب ، هندسه ، حساب ، منطق ، فلسفه و غيره ؛ مثل اينكه هر دستهء بخصوصى را به منزلهء افراد يك خانواده تشخيص مىداد كه همهء آنها از اصل واحدى منشعب مىشوند و به يك ريشه مىپيوندند و همين جهت موجب امتياز و جدايى آن دسته از مسائل از ساير مسائل