مرتضى مطهرى
384
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
دستش مىآيد كه : ما بايد قبل از هر تئورى فلسفى و هر قانون منطقى و هر قاعدهء علمى به وجود عقل و معقولات مطلق نظرى اذعان داشته باشيم يعنى بايد به وجود يك سلسله ادراكات اذعان داشته باشيم كه در تكوين و تشكيل خود از نفوذ احتياجات زندگانى و اوضاع محيط و كيفيت مخصوص ساختمان مغز و اعصاب و ساير عوامل طبيعى آزاد است و همان ادراكات است كه پايههاى اوليهء علوم و فلسفهء نظرى را پىريزى مىكند و البته يك سلسله ادراكات ديگرى نيز داريم كه تابع مقتضيات زندگانى هستند و دائماً در تغيير و تبديلند و يك سير نشوء و ارتقاء را طى مىكنند و در اصطلاح اين مقاله « ادراكات اعتبارى » و « افكار عملى » خوانده مىشوند ولى چنان كه خواهيم ديد اين سلسله ادراكات ربطى به عقل و معقولات مطلق نظرى ندارد و اين مقاله كيفيت پيدايش و تكوّن و تطوّر آن ادراكات را بيان مىكند و البته پس از مشخص شدن اين سلسله ادراكات ، بسيارى از اشتباهاتى كه در اين زمينه واقع شده رفع خواهد شد . مطالب و مسائل مربوط به افكار نظرى و افكار عملى زياد و از حدود بحث فعلى ما خارج است . همين اندازه كه تا كنون در اين مقدمه گفته شد براى فهم مطالب خود مقاله كافى خواهد بود . ما اگر بخواهيم در اين مقدمه به تفصيل وارد همهء آن مطالب بشويم با توجه به آنچه كم و بيش فلاسفهء قديم و جديد در اين موضوعات سخن راندهاند بس طولانى خواهد شد و البته در ضمن خود مقاله كه كيفيت پيدايش و تكثر و تكامل ادراكات اعتبارى و رابطهء آنها با احتياجات زندگانى تشريح مىشود بسيارى از آن مسائل معلوم خواهد شد و ما در پاورقيها توضيح كافى خواهيم داد .