مرتضى مطهرى
371
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
مقدمه مبحثى كه در اين مقاله مىخواهيم وارد آن بشويم نيز از مباحث مربوط به عالم ذهن و ادراكات است . آنچه در اين مقاله مورد بررسى و تجزيه و تحليل قرار مىگيرد قسمتى از ادراكات است كه در اصطلاح اين سلسله مقالات « ادراكات اعتبارى » خوانده مىشوند . ادراكات اعتبارى در مقابل ادراكات حقيقى است . ادراكات حقيقى انكشافات و انعكاسات ذهنى واقع و نفسالامر است و آنچه در مقالهء 5 در بيان اقسام تصورات و اقسام تصديقات و طرز پيدايش آنها براى ذهن گفته شد مربوط به ادراكات حقيقى بود و اما ادراكات اعتبارى فرضهايى است كه ذهن به منظور رفع احتياجات حياتى ، آنها را ساخته و جنبهء وضعى و قراردادى و فرضى و اعتبارى دارد و با واقع و نفس الامر سر و كارى ندارد . ادراكات حقيقى را مىتوان در براهين فلسفى يا علمى - طبيعى يا رياضى - جا داد و نتيجهء علمى يا فلسفى گرفت و همچنين مىتوان از يك برهان فلسفى يا علمى يك ادراك حقيقى تحصيل نمود ولى در مورد اعتباريات نمىتوان چنين استفادهاى كرد و به عبارت ديگر ادراكات حقيقى ارزش منطقى دارد و ادراكات