از يك سوى از واقعيت خارج حكايت مىكند ( يعنى نسبت به خارج بى اثر است ) و از يك سوى خودش در ذهن يك واقعيت مستقلى دارد كه مىتوان خودش را محكىّ عنه قرار داد 1 . و از اين جهت ذهن به آسانى مىتواند از اين پديده كه فعل خودش مىباشد مفهوم گيرى نموده و او را چنان كه گفته شد با يك صورت ادراكى حكايت نمايد ؛ و با اين حال نمىتوان او را در صف ساير مهيات قرار داد زيرا آنچه براى او واقعيت به شمار مىرود ( حكم - فعل ذهنى ) ذهنى است نه خارجى داراى آثار خارجيه .