كمترين فايده‌اى كه خوانندهء عزيز از اين دو مقاله مىبرد اين است كه به خوبى درك مىكند كه ماديين فرسنگها از مرحله دورند و در اعماقى كه بزرگان فلاسفهء شرق و غرب در باب افكار و ادراكات و عقل و معقول غور كرده‌اند نتوانسته‌اند وارد شوند و صدها نكتهء باريكتر از مو در اين مباحث هست كه ماديين به كلى از آنها بى اطلاعند . همان طورى كه در مقدمهء جلد اول گفته شد هدف اصلى اين كتاب به وجود آوردن يك سيستم فلسفى عالى بر اساس استفاده از زحمات گرانمايهء هزار سالهء فلاسفهء اسلامى و از ثمرهء تحقيقات وسيع و عظيم دانشمندان مغرب زمين و از به كار بردن قوهء ابداع و ابتكار است ، و لهذا در اين سلسله مقالات ، هم مسائلى كه در فلسفهء قديم نقش عمده را دارد و هم مسائلى كه در فلسفهء جديد حائز اهميت است طرح مىشود و در ضمن قسمتهايى مىرسد كه نه در فلسفهء اسلامى و نه در فلسفهء اروپايى سابقه ندارد . علم و معرفت را هيچگاه به يك زمان معين يا بر يك قوم و ملت معين وقف نكرده‌اند و اگر امتياز علم در انحصار اشخاص معين بود اين پيشرفت حيرت آورى كه امروز مىبينيم حاصل نمىشد . وضع مخصوص تمدن امروز بشرى و از بين رفتن فاصله‌ها و باز شدن معارف شرق و غرب به روى يكديگر بهترين فرصتها را براى شخص محقق پيش مىآورد كه نتايج قرنها رنج و مطالعه و تحقيق را كه از راههاى مختلف به دست آمده مورد استفاده قرار داده و با به كار بردن نيروى ابداع و ابتكار ، راههاى تازه‌اى باز كند و بابهاى ديگرى بگشايد و همواره در چنين فرصتهايى بوده كه علم و فلسفه توانسته‌اند مراحل جديدى را طى كنند . تهران - اسفند ماه 1333 شمسى مرتضى مطهرى