داده‌اند ؛ سخن در اين است كه مشهود يا « من » قابل انطباق به چنين كيفيت مغزى نيست زيرا در هر حال يك پديدهء مادى خواص ضرورى ماده را بايد داشته باشد و اينكه گفته مىشود گاهى روان و شعور روانى از ميان مىرود ادعايى بيش نيست بلكه برخى اوقات در حال بيهوشى نيز انسان متوجه خود مىباشد و برخى از اوقات پس از هوشيارى چيزى به يادش نمىافتد نه اينكه خود را مشاهده مىكند كه خود را مشاهده نمىكرد و ميان اين دو جمله فرق بسيار است . آنچه در اين مقاله به ثبوت رسيد : ( 1 ) . علم و ادراك مطلقاً مادى نيست . ( 2 ) . علم بر دو قسم است : حصولى و حضورى .