كه هست از كوچكترين جزئى كه در اين نقطه مشاهده مىكنيم بقيهء اجزاء را اندازه مىگيريم و از نسب و فواصل اجزاء ، بزرگترى و كوچكترى نسبى به دست مىآيد ؛ و البته در اين مرحله اختلاف كيفيات ديگر از قبيل سايه‌ها و مانند آنها نيز مؤثر است . تا اينجا تنها اختلافات نسبى مؤثر مىباشد ، و چون با رؤيتهاى ديگرى حجم باصرهء خود را تقريباً با بدن خود و بدن خود را با جسمهاى خارج از خود اندازه گرفته‌ايم ، از اين روى مىدانيم كه تقريباً نسبت حاضره را تا چه اندازه بايد بزرگ نمود تا به حقيقت نزديك شده و انطباق پذيرد و در نتيجه هنگام رؤيت خارج ، به انضمام اين افكار ، جهان پهناورى را تحت ابصار مىآوريم و مىپنداريم كه شخص ، اين ابصار با اين بزرگى را درك مىكند .