بحث هم تمام نمىشود ، بعد هم در اين زمينه كتابها خيلى زياد نوشته شده و همهء شما اين مقدارها اطلاع داريد . بحث در اين است كه اصلا كيفيت دلالت اينها را ما بيان كنيم كه اينها را ما بيان كرديم . همين كه كتابهايى را كه در اين زمينه‌ها نوشته شده است معرفى كنيم كافى است . كتابهاى كوچكى در اين زمينه‌ها نوشته شده است كه اين كتابها را بايد توصيه كرد جوانها مخصوصا بخوانند . يك كتاب در چند سال پيش ترجمه شد به نام راز آفرينش انسان ( اين را من مكرر توصيه كرده‌ام ) از يك پروفسور آمريكايى به نام كريسين موريسن كه كتاب كوچكى هم هست . در كتابهاى مختلفى كه در اين زمينه خوانده‌ام از جامعترين كتابهايى است كه در اين زمينه نوشته شده ، بسيار كتاب خوبى است . كتاب انسان موجود ناشناخته از الكسيس كارل بسيار بسيار كتاب خوبى است ، از كتابهاى نافعى است كه هم در اين زمينه و هم براى مسائل و مطالب ديگر مفيد است . كتابهاى ديگرى كوچك و بزرگ براى عالم حيوانات و غير اينها نوشته شده كه يكى كتاب كوچكى است - يك وقت هم در اصفهان منتشر شده بود - به نام شگفتيهاى عالم حيوانات ، آن هم كتاب خوبى است . همين كتابهاى مدرسه‌اى و دانشگاهى كه راجع به تاريخ طبيعى نوشته‌اند ، راجع به فيزيولوژى نوشته‌اند ، راجع به تشريح نوشته‌اند ، راجع به گياه‌شناسى نوشته‌اند ، همه كتابهاى مفيدى است . من در چند سال پيش ، از يكى از همين رفقاى خودمان شنيده بودم كه يك كتابى نوشته شده است به نام « حيات و هدفدارى » - يعنى مفهومش اين است - كه من همان وقت آن طور كه تعريف كردند خيلى مايل شدم كه اين كتاب ترجمه بشود . اخيرا اطلاع پيدا كرديم كه اين كتاب را ترجمه كرده‌اند و گويا شركت انتشار هم تصميم دارد چاپ كند . بنابراين در اين جهت ما فقط به همين مقدار قناعت مىكنيم و از اين [ مسأله ] ديگر رد مىشويم . برهان هدايت برهان ديگرى كه در اينجا هست برهان هدايت است . برهان هدايت با برهان نظم فرق مىكند كه تقريرش را حالا عرض كنيم و تفصيلش را بگذاريم براى جلسهء بعد . برهان نظم مربوط به ساختمان موجودات بود . وضع ساختمان موجودات حكايت مىكند كه سازندهء اينها يا خود عاقل و شاعر و مدبّر بوده است يا تحت تدبير و