بهترين دليل بر اين است كه اصل علّيت غايى در عالم وجود ندارد . مثلا راجع به پيدايش زمين مىگويند زمين چگونه پيدا شده ؟ فرضيه‌اى است كه اينها را نمىشود به طور قطعى ثابت كرد ، مىگويند زمين يك قطعه و يك ذره‌اى است كه از خورشيد جدا شده ، اوّل جزء خورشيد بوده ، خورشيد در همان حال حركت شديدى كه داشته است در اثر يك جريانهايى - همانطور كه در مثال ، آتش چرخان را انسان وقتى چرخ مىدهد ، يك جرقه‌هايى از آن جدا مىشود - زمين به صورت يك جرقه‌اى از آن جدا شده است ( خوب ، اين كاملا يك امر تصادفى است ) ، بعد در يك حد معينى كه رسيده است تحت تأثير قوهء جاذبه از يك طرف و نيروى گريز از مركز از طرف ديگر ، دور خورشيد چرخيده و چرخيده ، سالها ، قرنها ، ميليونها ، ميلياردها سال گذشته تا كم كم قشر زمين سرد شده است و براى زندگى مستعد گرديده و بعد زندگى پيدا شده است . پس اساس اين دنيا را تصادف به وجود آورده . من كار ندارم كه اين حرف درست است يا نادرست . ما فرض مىكنيم چنين حرفى درست باشد ، آيا اين منافات دارد با اينكه اين نظامى كه الآن مىگردد و مىچرخد بر نظام علّيت غايى است و طبيعت به سوى هدف حركت مىكند ؟ نه ، اين مثل اين است كه شما وقتى از كنار خيابان رد مىشويد يك وقت مىبينيد مثلا يك گلى از بغل ديوار روييده است . با خودتان فكر مىكنيد كه چطور شده اين پيدا شده . مىگوييد حتما در وقتى كه گل اينجا را درست مىكردند تخم اين گل تصادفا ، اتفاقا در لابلاى اين گلها وجود داشته و بعد اينها هم متوجه نشده‌اند ، بعد هم اتفاقا مصادف شده [ با اين ] كه از وسط آجر در آمده . ممكن است كه اين تخم گل تصادفا اينجا افتاده باشد به همين معنايى كه عرض مىكنيم ، اما اين منافات ندارد كه خود طبيعت گل كه اين حركت را انجام مىدهد بازروى همان اصل توجه به هدف انجام بدهد ، چون صحبت در اين نيست كه آيا اين جور حركات تصادفى در عالم واقع مىشود يا واقع نمىشود ، صحبت در خود طبيعت است ، طبيعت اشياء . آيا طبيعت گندم يك طبيعتى است كه به سوى هدف حركت مىكند يا نه ؟ طبيعت گندم به هر حال به سوى هدف حركت مىكند . در قديم در حمامى كه مردها مىرفتند ، پشت سر ، زنها مىرفتند . مىگفتند ممكن است احيانا نطفهء يك مردى هنوز زنده باشد و يك زنى بنشيند و جذب شود ، بعد اين زن آبستن شود . اين يك امر تصادفى است ، يعنى از نظر جذب شدن اين نطفه در رحم زن يك امر تصادفى است اما بعد كه جذب شد ، اين جنين حالت تكاملى كه پيدا مىكند ، بازروى هدف پيدا مىكند .