ببريد خود به خود همه چيز درست مىشود ، و نگفت درون را اصلاح كنيد و به برون كار نداشته باشيد ، اخلاق را بسازيد اجتماع خود به خود ساخته مىشود ، اسلام در آن واحد كه نداى توحيد روانى و درونى در پرتو ايمان به خداوند متعال و يگانه‌پرستى ذات يگانهء او را داد ، فرياد توحيد اجتماعى در پرتو جهاد و مبارزه با ناهمواريهاى اجتماعى را بلند كرد . اين آيهء كريمهء قرآن كه مانند ستاره در آسمان توحيد انسانى مىدرخشد و همان آيه‌اى است كه رسول اكرم در دعوتنامه‌هايش به سران كشورها مىگنجانيد ، رئاليسم و واقع‌بينى و همه‌جانبه‌نگرى اسلام را ارائه مىدهد : قل يا اهل الكتاب تعالوا الى كلمة سواء بيننا و بينكم ان لا نعبد الّا اللّه و لا نشرك به شيئا . بياييد به سوى يك سخن ، يك تز ، يك حقيقت كه براى همهء ما و شما يكسان است و با همه نسبت متساوى دارد ، نه امتياز خاصّى است براى ما و نه امتياز خاصّى براى شما ، و آن اينكه خداى يگانه را بپرستيم و جز او هيچ چيز را نپرستيم . تا اينجا آيهء كريمه به يگانگى بخشيدن به انسانها از راه ايمان واحد و جهت و قبلهء واحد و ايده‌آل واحد و به آزادى معنوى رسيدن مىپردازد ، آنگاه مىفرمايد : وَ لا يَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ ( 1 ) . بعضى از ما انسانها بعضى ديگر را « ربّ » خود - و حال آنكه ربّ همه خداست - قرار ندهيم ، به ارباب و بنده تجزيه نشويم . بياييد آن گونه رابطه‌هاى اجتماعى غلط را كه منجر به اين گونه تبعيضها مىشود قطع كنيم . پس از آشفتگى خلافت اسلامى در زمان عثمان و برقرارى نظام طبقاتى جاهلى و شورش مردم و كشته شدن عثمان ، مردم براى بيعت به على ( عليه السّلام ) هجوم آوردند . على ناگزير پذيرفت . اگر چه شخصا از قبول خلافت كراهت داشت ، امّا مسئوليّت شرعى او را وادار به پذيرش كرد . على ( عليه السّلام ) كراهت شخصى و مسئوليّت شرعى خود را اين طور بيان مىكند :

--> ( 1 ) . آل عمران / 64 .