تحقيق در اسرار كائنات و فوائد و مصالح آنها مىدانند . ولى حكماى الهى ، هم از طريق « لم » وارد مىشوند و به بيانى كه در بالا نقل كرديم صورت برهانى مىدهند ؛ از اين راه وارد مىشوند كه جهان كه اثر خداوند است ، به منزلهء ظلّ و سايهء بارى تعالى است ، خداوند جميل على الاطلاق است ، و ظلّ جميل ، جميل است ؛ و هم به تجزيه و تحليل ماهيّت شرور و اينكه شرور عدمىاند و مجعول بالعرض‌اند نه بالذات ، مىپردازند ؛ و هم ضرورت شرور و لا ينفك بودن آنها را از خيرات ، و به عبارت ديگر تجزيه‌ناپذير بودن آفرينش را اثبات مىكنند ؛ و هم به بحث در آثار و فوائد شرور مىپردازند . ما در اينجا دربارهء برهان لمّى به شكلى كه حكما مىآورند بحثى نمىكنيم زيرا از سطح اين رساله خيلى بالاتر است ، ولى قسمتهاى ديگر را تشريح مىكنيم . همچنانكه قبلا گفتيم ، ايرادها و اشكالات اين مسأله ، تحت دو عنوان خلاصه مىشود : تبعيضها ، شرور . اول وارد بحث تبعيضها مىشويم و سپس شرور را در بخشى جداگانه مورد تجزيه و تحليل قرار مىدهيم .