عمرو بن العاص در آن شرايط ترجيح مىدادند كه او جنگ را برگزيند زيرا بر او و همراهانش از اهل بيت او و ياران زبده‌اش ، زيان شديدترى وارد مىآورد . بنابراين ، پذيرش حكميت ، نتيجهء حتمى شرايط سختى بود كه امير المؤمنين به هيچ وجه گريزى از آن نداشت . راويان ، در مورد گفتگوها و بحث و مشاجراتى كه ميان طرفين وقوع يافت سخن بسيار گفته‌اند كه جز اشاره‌اى گذرا به آنها ، ما را نيازى به آنها نيست تا به آن سوى حوادثى كه معاويه از آنها بهره‌بردارى كرد و خواستهايش را تحقق بخشيد ، پى ببريم . طرفين در مورد اصل حكميت به توافق رسيدند و اهل شام در مورد اينكه عمرو بن - العاص آنان را نمايندگى كند موافقت كردند ولى عراقيها ، اختلاف شديدى در اين باره پيدا كردند و بهر حال ابو موسى الاشعرى ، براى امير المؤمنين قابل قبول نبود زيرا از خط حضرت خارج بوده و در جنگهايى كه بدينجا رسيده بود با وى شركت نكرده بود و او و گروهى از يارانش يكى از اين سه تن يعنى عبد اللّه بن عباس ، مالك اشتر يا احنف بن - قيس را برگزيدند ولى اكثريت غالبى كه ايدهء حكميت را از آغاز طرح آن از سوى معاويه پذيرفته بودند ابو موسى الاشعرى را كانديدا كردند و با قاطعيت و سرسختى بر اين خواست خود ، پافشارى كردند حال آنكه خطر او بر امير المؤمنين دست‌كمى از خطر عمرو بن - العاص و ديگر منافقين نداشت و اين خود نشانگر آن است كه كسانى كه ايدهء حكميت را مطرح كرده بودند از همان آغاز او را در نظر داشتند و اين موضوع تماما زاييدهء توطئه‌اى بود كه همچنانكه گفتيم گروه بسيارى از ارتشيان عراق را در بر مىگرفت و بالاخره حضرت ناگزير شد تا تن به انتخابشان در مورد الاشعرى بدهد همچنانكه ناگزير شده بود تن به حكميت دهد و راه ديگرى جز جنگيدن پيش رو نداشت . بدون ترديد نتايج اين هر دو ، به سود وى نبود . طرفين موافقت كردند تا توافقهاى آنان طى نوشته‌اى ثبت شود و انتخاب دو حكم و بازگشت به كتاب خدا و مشخص ساختن زمان و مكانى كه حكمين با يكديگر ملاقات و نشست خواهند داشت و نيز فراهم آوردن امان براى آنان طى انجام مأموريتى كه به ايشان محول شده بود در آن ، قيد شود . و در مورد ابو موسى الاشعرى آنچنان كه در الاستيعاب ابن عبد البر آمده است او پيش از هجرت پيامبر به مدينه اسلام آورد و به بلاد خود بازگشت و در آنجا اقامت گزيد تا اينكه نبرد خيبر در سال هفتم هجرت اتفاق افتاد در آن هنگام خود و گروهى از اشعريها به پيامبر - كه همچنان در خيبر بود - پيوست در همان زمان جعفر بن ابى طالب