كه به مردم بگويد : او زير بار بيعت كردن با كسى كه به كارگزاريش گمارده تن به بيعت نداده و اين كار را تنها بهايى از سوى امير المؤمنين براى ساكت شدن وى دربارهء اتهامش به كشتن عثمان ، قرار داده است . خلاصه سخن آنكه امير المؤمنين با همهء مشكلاتى كه خلافتش با آنها گريبانگير بود با نهايت خردمندى و سياست اصولى برخورد كرد و اگر موفقيتى در خلافت خويش ، نصيب خود نساخت دلايل ديگرى دارد كه از همه مهمترينش او خلافت را در حالى پس از عثمان ، عهده‌دار گرديد كه مسلمانان داخل مدينه اگر چه همگى در به تنگ آمدن از سياست عثمان اشتراك هدف داشتند و يكديگر را در رهايى از او يارى رساندند ولى گرد هم آمدن آنها ، هدف واحد و آرمان يگانه‌اى را تعقيب نمىكرد و به استثناء افراد معدودى ، هدفشان حق و خالصا براى اسلام و نجات اين رسالت نبود و تنها اندك افرادى بودند كه براى خدا خشم گرفتند و در راه حق و بندگان ستمديده و مستضعفين قدم برداشتند او در چنين زمينه و جو آشفته‌اى و با نفرت بيشتر قريشيها و بويژه امويان نسبت به وى در فضايى كه منافع و مصالح افراد ، هر گونه ارزشى را زير پا گذارده و پول ، وجدانها را خريده بود ، خلافت را عهده‌دار گرديد . هيچ كس چنين تصورى نداشت كه على ( ع ) به حساب اسلام ، با كسى سازش كند يا حتى يك قرش از بيت المال را در جايى نامناسب ، به كار گيرد و طبيعى است كه او وقتى مىخواست مردم را به كتاب خدا و سنت رسولش رهنمون باشد و خلافت تازه‌اى را كه مسلمانان با آن آشنا نبودند بنياد نهد ، با مشكلات بسيارى از اينجا و آنجا ، روبرو گردد . به نظر على ( ع ) حد اقل كارى كه خليفه رسول خدا ( ص ) بايد انجام دهد حمايت از شريعت الهى در برابر دست درازيها و حمايت از زمين از فساد و حفظ و نگهدارى نعمتهاى خدادادى نه به سود گروه حاكمه يا تبعيض قايل شدن ميان گروههاى مختلف است و خود بىهيچ كم‌وكاست و انحرافى ، اين اصول را به كار بست و همچون ديگرانى كه منحرف گرديدند و راه ستمگرى و طاغوتها پيش گرفتند ، از سيرهء پيامبر خدا ، منحرف نگشت . او سعى كرد معاويه را از شام دور سازد لذا سهل بن حنيف را به عنوان كارگزار بجاى وى فرستاد وقتى از مرزهاى شام گذشت سواران معاويه راه بر او بستند و هنگامى كه مأموريت خويش را براى آنها بازگفت به او گفتند : نزد كسى كه ترا فرستاده بازگرد ،