محمدرضا جبارى
483
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )
همين امر را سبب قتل او به دست « داود بن على » ، عامل حكومت عباسى ، دانسته است ؛ ضمن آنكه بر جايگاه و موقعيت نيكو و پسنديدهاش نزد امام صادق عليه السّلام و استوارى او در طريق حضرت تأكيد كرده است . 3328712 خ 0 245 خ بنا به نقل نجاشى ، شغل وى بزّازى بوده است . 4328712 خ 0 246 خ بنا به نقل ابن طاووس در « مهج الدعوات » ، وى از مشهورترين و بهترين وكلاى امام صادق عليه السّلام در مدينه و واسطه بين شيعيان و آن جناب در اخذ وجوه شرعى بوده است ؛ و بعيد نيست كه به بعضى از مناطق شيعهنشين نيز سفر مىكرده و اموال و هداياى آنان به امام عليه السّلام را جمعآورى مىنموده است . مؤيد اين مدّعا آن است كه منصور عباسى ، امام صادق عليه السّلام را به اتهام حمايت از قيام « محمد بن عبد الله ، نفس زكيه » به عراق فراخواند و در ضمن ، حضرت را متهم نمود كه « معلّى بن خنيس » را براى جمع اموال ، به منظور كمك به قيام مذكور به نزد شيعيان فرستاده است ! 5328712 خ 0 247 خ « ابن غضايرى » وى را از حاميان و داعيان به قيام « محمد نفس زكيه » دانسته و گفته است كه : « داود بن على » به همين سبب او را كشت ؛ و از نظر اعتقادى نيز وى را داراى سابقه گرايش به مذهب « مغيريّه » برشمرده است . از اينرو معتقد شده كه بر احاديث وى اعتماد نتوان نمود . نجاشى و شيخ طوسى نيز وى را صاحب كتابى دانستهاند . 6328712 خ 0 248 خ بنا به روايت كشّى ، « معلى بن خنيس » گاه بر خلاف آنچه رويّه شيعيان و مورد تأكيد ائمه عليهم السّلام بود ( يعنى بر اتّخاذ مسلك تقيّه و كتمان اسرار ) ، لب به سخن گشوده و خلاف مسلك مزبور عمل مىنمود ! و همين امر بود كه نهايتا براى او مشكلساز گرديد . كشّى از « حفص ابيض تمّار » روايتى نقل كرده كه ضمن اشاره به نكته مذكور ، بيانگر جايگاه ممتاز وى نزد امام صادق عليه السّلام نيز مىباشد . نقل وى چنين است : « در روزهايى كه معلّى از سوى حكومت عباسى فراخوانده شده بود ، به حضور امام صادق عليه السّلام مشرّف شدم ؛ پس امام عليه السّلام رو به من كرده و فرمود : اى حفص ! من معلّى را امر به كتمان كردم و او مخالفت مرا نمود ؛ لذا به تيزى آهن مبتلا شد ! روزى به او نگريسته و او را محزون يافتم ؛ پرسيدم : اى معلّى ! گويا به ياد اهل و عيالت هستى ؟ گفت : آرى ! گفتم : پيش آى ! پس به نزديك من آمد و دستى بر چهرهاش كشيدم و پرسيدم خود را در كجا مىيابى ؟ ! گفت خود را در ميان اهل بيتم مىيابم ؛ و اينان همسر و فرزندانم هستند ! سپس او را رها كردم و از