محمدرضا جبارى
475
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )
ابتداى انحراف او از همين سال 312 ق است و در ذى الحجّهى همين سال 312 ق است كه حسين بن روح ، از محبس ، توقيعى در لعن او خارج كرده است . 7918712 خ 0 211 خ سوّم آنكه ، مقتدر ( خليفه ) در حبس حسين بن روح بىدخالت نبوده است . سابقه اين جريان باز مىگردد به هنگامى كه مقتدر در 15 محرّم سال 317 ق به وسيله لشكريان مونس المظفّر و ابو الهيجا عبد اللّه بن حمدان بن حبس افتاد و از خلافت خلع شد . مونس المظفر عدهاى از محبوسين را كه در دستگاه او حبس بودند آزاد كرد ، و از جمله ايشان يكى حسين بن روح بود كه مونس او را به خانه خود برگرداند . چون با مقتدر از حسين بن روح سخن گفتند ، گفت او را رها كنيد كه هر بلايى بر سر ما آمد از خطاكارى او بود . 8918712 خ 0 212 خ ليكن درست معلوم نشد كه حسين بن روح در قضيه گرفتارىهاى مقتدر چه دخالتى داشته و خليفه به چه امرى اشاره مىكند . احتمال دارد كه دشمنان ابن روح ، چنانكه ذهبى اشاره مىكند ، او را به مراوده با قرامطه كه در اين ايّام بر سواحل خليج فارس و حجاز استيلا يافته و اسباب وحشت مردم بغداد را فراهم ساخته بودند متهم كرده باشند . بنا به نقل اين مورّخ ، حسين بن روح به مكاتبه با قرامطه و دعوت ايشان به محاصره بغداد متهم شده بود و با عباراتى كه حاكى از رزانت و وفور عقل و دهاء و علم او است از خود دفاع كرده بود . 9918712 خ 0 213 خ اين تهمت در آن ايّام در بغداد بسيار شيوع داشته ، و دشمنان ، أبو الحسن بن الفرات وزير ، و پسر او محسّن ، دوستان حسين بن روح را نيز به همين اتهام و با عناوين قرمطى كبير و قرمطى صغير ، حبس و اموالشان را مصادره كردند و سرانجام نيز آنان را به قتل رساندند . در سال 311 ق كاروانى از حجّاج بغدادى كه عدهاى از بستگان خليفه ، مقتدر ، در آن بودند ، در راه مورد حمله و دستگيرى قرامطه قرار گرفتند . اين اقدام موجب ناراحتى بيش از حد اهالى بغداد شد ؛ چرا كه قرامطه شيعه بودند ، و از اينرو دشمنان شيعه همچون نضر حاجب اين اقدام را حربهاى عليه ابن فرات وزير كردند ، و مردم را تحريك نمودند تا شعار دهند ابن فرات و پسرش قرامطه بزرگ و كوچكند . لذا در سال 312 ق ابن فرات و پسرش معزول و مقتول گشتند . 0028712 خ 0 214 خ ابن روح نيز در 312 ق دستگير شد . شيخ طوسى ضمن گزارش دستگيرى ابن روح دليل خاصى براى آن ذكر نمىكند . 1028712 خ 0 215 خ ذهبى فتنه قرامطه و تبليغات آتشين عليه آنان را سبب اين امر دانسته است ، و اينكه ابن روح با آنان براى تسخير بغداد