شماست و قيامت و مرگ از پى شماست كه شما را سوق مىدهد و مىراند . سبك بار شويد و به آنان ملحق گرديد و همانا پيشينيان شما منتظر آيندگان شمايند . « 1 » ( 1 ) در خطبه ديگرى فرموده است : كسى كه از مرگ بترسد ، از مرگ رهايى نمىيابد و هر كس هم پايدارى و بقاء را دوست بدارد به او عطاء نمىشود و هر كس دنبال آرزوى خود بشتابد و لگام آن را رها كند ، مرگ او را مىلغزاند و چون تو از يك سو و مرگ از سوى ديگر به سوى يك ديگر حركت كنيد ، چه زود به يك ديگر مىرسيد . از گناه دورى كنيد ، دورى . به خدا سوگند آدمى چنان گناهان را از نظر پوشيده داشته كه گويى آمرزيده شده است . « 2 » و امام ( ع ) در پى جنازه‌يى حركت مىكرد . صداى خندهء مردى را شنيد . فرمود : گويى در دنيا مرگ براى غير ما نوشته شده است و گويا حق بر غير ما واجب شده است و گويا مردگانى را كه مىبينيم مسافرانى مىپنداريم كه به زودى پيش ما برمىگردند . آنان را در گورهايشان مىنهيم و ميراث آنان را مىخوريم و هر زن و مرد مرده را فراموش كرده و به آفتها گرفتارشده‌ايم . و شگفت مىكنم از كسى كه مرگ را فراموش كرده است و حال آنكه مرگ را مىبيند و هر كس مرگ را بسيار ياد كند ، از جهان به اندك خشنود مىشود . « 3 » ( 2 ) امام صادق ( ع ) فرموده است ، در تورات چنين نبشته شده است : به شما مهر ورزيديم ، توجه نكرديد . شما را خواستيم بر سر شوق بياوريم ، به شوق نيامديد . به كسانى كه ديگران را مىكشند اعلام مىكنم كه خداوند را شمشيرى است كه هيچ گاه ديده بر هم نمىنهد و آن دوزخ است . اى چهل سالگان ! براى بررسى حساب آماده شويد . اى پنجاه سالگان ! كاشته و زراعتى هستيد كه هنگام درو كردنش فرا رسيده است . اى شصت سالگان ! بنگريد چه پيش فرستاده‌ايد و چه به جا گذاشته‌ايد . اى هفتاد سالگان ! خويش را در شمار مردگان بشمريد . اى هشتاد سالگان ! حسنات شما براى شما نوشته مىشود و خطاهاى شما نوشته نمىشود . اى نود سالگان ! شما اسيران خدا در زمين خداييد . امام صادق در اين هنگام فرمودند : در مورد مرد كريمى كه اسيرى داشته باشد ، چه گفته مىشود ؟ راوى مىگويد : گفتم به او خوراك و آشاميدنى مىدهد و نسبت به او نكوكارى مىكند . فرمودند : خيال مىكنى خداوند

--> ( 1 ) . نهج البلاغه ، چاپ مرحوم فيض الاسلام . ص 71 ، م . ( 2 ) . نهج البلاغه ، چاپ مرحوم فيض الاسلام . صفحات 71 و 1085 و 1089 ، م . ( 3 ) . نهج البلاغه ، همان چاپ ، ص 1133 . م .