زير خاك در امان از عقاب آرميده و اميدوار به وصول پاداش است . « 1 » ( 1 ) امام صادق فرموده است : پس از مرگ براى آدمى پاداشى از اين جهان جز در سه مورد نخواهد رسيد ، يكى صدقه‌يى كه در زندگى خود آن را مقرر و جارى ساخته و پس از مرگ او همچنان جارى باشد ، ديگر آيين و روش پسنديده‌يى كه آن را معمول داشته و پس از مرگش به آن عمل شود ، سوم فرزند نيكوكارى كه براى او پس از مرگش آمرزش خواهى كند . « 2 » ( 2 ) امام صادق فرموده است : امير المؤمنين على ( ع ) در بصره خطبه‌يى ايراد فرمود و پس از ستايش و نيايش خداوند و درود بر پيامبر ( ص ) و خاندان چنين بيان داشت : « دنيا هر چند دراز باشد كوتاه است و در گذشته از آن براى مقيم در آن مايهء عبرت ، و مرده براى زنده پند و موعظه است . براى ديروزى كه گذشت بازگشتى نيست و براى آدمى از فردا اطمينانى نيست . نخستين براى ميانه راهبر و ميانه براى آخرى رهبر است و همگان از همه جدا و در عين حال هر يك به ديگرى پيوسته مىشوند و مرگ بر همگان چيره است و روز بيمناك ( رستاخيز ) براى همه نزديك است و آن روزى است كه در آن مال و پسران سود نمىبخشند ، مگر آن كس كه با دل سليم به پيشگاه خداى آيد . سپس فرمود : اى گروه شيعيان من ! شكيبايى و پايدارى كنيد بر كارى كه از پاداش آن بىنياز نيستيد و از كارى كه شما را بر عقاب آن يارا و توانى نيست خوددارى كنيد . ما صبر و شكيبايى بر فرمانبردارى از خدا را آسان‌تر از صبر و تحمل عذاب خداى عز و جل يافته‌ايم . بدانيد كه شما در مدت زندگى محدود و نفسهاى شمرده شده و آرزوى دراز قرار گرفته‌ايد و ناچار اين مدت به پايان و شمارهء نفسها به آخر مىرسد و آرزو درنورديده مىشود . سپس از چشمهايش اشك سرازير شد و اين آيه را تلاوت فرمود : « همانا بر شما گماشتگان و نويسندگان گرامى بر گماشته شده‌اند كه آنچه را انجام مىدهيد مىدانند . « 3 » » ( 3 ) و امير المؤمنين ( ع ) همچنين فرموده است : چه بسيار بىخبرى كه جامه‌يى

--> ( 1 ) . در امالى صدوق ، صفحات 14 و 35 ، چاپ آقاى كمره‌يى ، آمده است و شمارهء 1 در بحار الانوار ، ص 130 ، ج 6 هم آمده است . م . ( 2 ) . در امالى صدوق ، صفحات 14 و 35 ، چاپ آقاى كمره‌يى ، آمده است و شمارهء 1 در بحار الانوار ، ص 130 ، ج 6 هم آمده است . م . ( 3 ) . اين گفتار امير المؤمنين على ( ع ) در امالى صدوق ، صفحات 35 و 68 ، و به نقل از آن در بحار الانوار ، ج 77 ، صفحات 382 و 384 ، آمده است . م .