الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
737
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
آنكه چيزى را كه نمىدانند ، نگويند و در مورد آنچه هم كه مىدانند ، درنگ كنند . « 1 » ( 1 ) امام صادق ( ع ) فرموده است ، خداوند متعال در دو آيهء قرآن به بندگان خود چنين فرموده است : كه تا چيزى را درست ندانند ، نگويند و چيزى را كه نمىدانند ، روايت نكنند . در آيهء نخست ، فرموده است : « آيا از آنان ميثاق كتاب گرفته نشده كه بر خداوندى چيزى جز حق نگويند . » ( آيهء 168 سورهء هفتم ) و در آيهء دوم فرموده است « بلكه به آن چيزى كه به علم آن احاطه نداشتند و هنوز از تأويل آن آگاه نشده بودند ، تكذيب كردند . » ( آيهء 39 سورهء دهم ) . « 2 » ( 2 ) و روايت شده است كه سلمان فارسى ( رضي الله عنه ) از كنار گورستان گذشت و گفت : اى مؤمنان و مسلمانان آرميده در گورها ! سلام بر شما باد ! اى ساكنان خانهء گور ! آيا مىدانيد كه امروز جمعه است ؟ چون به خانهاش برگشت و خوابيد ، هنوز چشمش گرم نشده بود كه سروشى در خواب ندايش داد كه سلام بر تو باد ! سخنى گفتى و شنيديم . و سلام دادى و پاسخت داديم و پرسيدى آيا مىدانيد كه امروز جمعه است ، مىگويم آرى ، ما حتى مىدانيم كه پرندگان روز جمعه چه مىگويند . سلمان پرسيد : چه مىگويند ؟ گفت : مىگويند ، پروردگار مهربان ما ، پاك و منزه است . هر كس كه به نام خدا سوگند دروغ بخورد ، بزرگى خدا را نشناخته است . ( 3 ) امام صادق ( ع ) فرموده است ، خداوند تبارك و تعالى خوش نمىدارد كسى كالاى خود را با سوگند به فروش برساند . ( 4 ) و همان حضرت فرموده است ، هر كس به خدا سوگند مىخورد ، راست بگويد و اگر راست نگويد ، از بندگان خدا نيست و براى هر كس به خدا سوگند خورده مىشود ، خشنود شود و هر كس خشنود نشود ، از بندگان خدا نيست . « 3 » ( 5 ) امام باقر ( ع ) فرموده است ، خداوند خروس سپيدى آفريده است كه گلويش زير عرش و پاهايش در زمين هفتم است او را بالى در خاور و بالى ديگر در باختر است . هيچ خروسى آواز نمىخواند تا او آواز كند و چون بخواهد بخواند ، بال بر هم مىكوبد و مىگويد ، منزه است پروردگار بزرگ و مانند او هيچ چيز نيست . و خداوند در اين حال مىفرمايد : هر كس به من سوگند دروغ بخورد ، به آنچه اين خروس مىگويد ، ايمان
--> ( 1 ) . به نقل از كلينى ( رضي الله عنه ) در تفسير برهان ، ص 186 ، ج 2 ، ذيل همان آيهء سورهء يونس ، آمده است . م . ( 2 ) . به نقل از كلينى ( رضي الله عنه ) در تفسير برهان ، ص 186 ، ج 2 ، ذيل همان آيهء سورهء يونس ، آمده است . م . ( 3 ) . ثواب الاعمال ، صدوق ، صفحات 269 ، 271 و 272 . م .