خداست . شب را در حالى بسر مىبرد كه از غفلت خويش هراسان است و صبح مىكند در حالى كه از پرهيزى كه از غفلت كرده است شادمان است و از فضل و رحمت خداوند خشنود است . اگر نفس او ، او را به زحمت اندازد و بر او سخت گيرد ، باز هم خواستهء آن را برنمىآورد . روشنى چشمش در چيزى است كه زايل نمىشود و رغبت او در چيزى است كه باقى مىماند و زهد و پارسايى او در چيزى است كه باقى نمىماند . بردبارى را با دانش درآميخته و گفتار را با عمل همراه ساخته است . او را مىبينى كه آرزويش كوتاه و نزديك است . كسالت و تنبلى از او دور است . ( 1 ) لغزشهايش اندك است ، قلبش خاشع و نفسش قانع و خوراكش اندك و در امور خود آسان‌گيرنده است و نسبت به دين خود سخت مواظب است ، شهوتش مرده و خشمش فرو برده و خير و نيكى از او مورد آرزوست و شر او مأمون است . چنين كسى اگر ميان غافلان باشد ، نامش در زمرهء ذاكران نوشته مىشود و اگر ميان ذاكران باشد ، از غافلان نوشته نمىشود . از هر كس كه به او ستم كرده است مىبخشد و به هر كس كه او را محروم ساخته است ، عطا مىكند و به هر كس كه از او گسسته است مىپيوندد . ناسزا دادن از او دور است و گفتارش نرم است . ناپسند او پوشيده و كار پسنديده‌اش حاضر و فراهم و خير او روى آورنده و شر او پشت‌كننده است . در سختىها پايدار و در ناخوشىها شكيبا و در آسايش سپاسگزار است . بر آن كس كه دوست ندارد ، ستم نمىكند و در مورد كسى كه او را دوست مىدارد خود را به گناه نمىاندازد . در مورد حق ، پيش از آنكه بخواهند بر او گواه بياورند ، خود اعتراف مىكند . آنچه را كه براى نگهدارى به او داده‌اند ، تباه نمىكند و آنچه را به او تذكر دهند ، فراموش نمىكند و كسى را با لقبهاى زشت نام نمىبرد و به همسايه آزار نمى - رساند و در پيشآمدهاى ناگوار كه براى ديگران رخ مىدهد ، شادى نمىكند و در كار ياوه و باطل وارد نمىشود و از حق بيرون نمىرود . اگر سكوت كند ، سكوتش او را غمگين نمىكند و اگر بخندد ، صداى خنده‌اش بلند نمىشود و اگر بر او ستم شود ، شكيبايى مىكند تا خداوند براى او انتقام بگيرد . خود از خويشتن در رنج است و مردم از او در راحتى هستند . نفس خود را براى آخرت خويش به زحمت مىاندازد و مردمان را از كار خويش به آسايش مىرساند . دورى كردن او از هر كس كه از او دورى مىكند براى زهد و بىآلايش ماندن است و نزديك‌شدنش به كسى كه به او نزديك مىشود براى رحمت و نرمى است . دورى او از تكبر و بزرگى