نمىافتد ؟ گفتند : ما بر خواسته‌هاى نفسانى خود پيروزشده‌ايم و نفس‌هاى خويش را لگام بردبارى زده‌ايم . پرسيد : چرا همگان هم عقيده‌ايد و چگونه راه و روش شما مستقيم و راست است ؟ گفتند : به اين سبب است كه دروغ نمىگوييم و نسبت به يك ديگر مكر نمىورزيم و هيچ يك از ديگرى غيبت نمىكنيم . گفت : به من بگوييد چرا ميان شما هيچ مستمند و بينوا نيست ؟ گفتند : از اين روى كه ما اموال خود را برابر تقسيم مىكنيم . پرسيد : چرا ميان شما هيچ تندخو و خشنى نيست ؟ گفتند : نتيجهء فروتنى و افتادگى است . پرسيد : سبب آنكه عمر شما از همه درازتر است چيست ؟ گفتند : بدين سبب است كه حق را گردن مىنهيم و به دادگرى حكم مىكنيم . پرسيد : چرا گرفتار خشكسالى و قحطى نمىشويد ؟ گفتند : به سبب آنكه از آمرزش خواهى غفلت نمىكنيم . پرسيد : چرا بيتابى نمىكنيد ؟ گفتند : به آن سبب كه ما خويشتن را براى بلا و گرفتارى آماده ساخته‌ايم و خود خويشتن را تسليت و آرامش مىدهيم . پرسيد : چرا آفتها به شما نمىرسد ؟ گفتند : از اين روى كه جز به خدا توكل نمىكنيم و از ستارگان و منازل بروج ، طلب باران نمىكنيم . گفت : اى قوم ! به من بگوييد آيا پدران شما همين گونه رفتار مىكردند ؟ گفتند : آرى ، آنان را چنين ديديم كه به مستمندان خود رحم مىكردند و با بينوايان مواسات مىورزيدند و از هر كس كه به آنان ستم كرده بود ، درمىگذشتند و به هر كس كه نسبت به ايشان بدى كرده بود ، نيكى مىكردند و براى بدكاران خود آمرزش خواهى مىكردند و پيوند خويشاوندان را رعايت مىكردند و امانت را مسترد مىداشتند و همواره راست مىگفتند و هيچ گاه دروغ نمىگفتند و بدين سبب بود كه خداوند كارشان را اصلاح فرمود . ذو القرنين ميان ايشان تا هنگام مرگ خويش مقيم شد و به هنگام مرگ پانصد ساله بود . « 1 » ( 1 ) امير المؤمنين على ( ع ) فرموده است ، اى مردم ! بترسيد از خدايى كه چون سخن بگوييد مىشنود و چون چيزى را در ضمير خود نهان داريد ، مىداند و به ياد مرگ باشيد ، همان چيزى كه چون از آن بگريزيد به شما خواهد رسيد و اگر در جايى مقيم باشيد ، شما را فرو مىگيرد و اگر شما آن را فراموش كنيد ، او شما را ياد مىكند . « 2 »

--> ( 1 ) . در علل الشرائع ، ص 161 ، و امالى صدوق ( رضي الله عنه ) ، ص 103 و به نقل از آن دو منبع در بحار الانوار ، ص 175 ، ج 12 ، آمده است . م . ( 2 ) . نهج البلاغه ، ص 1168 ، چاپ مرحوم فيض الاسلام . م .