الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
683
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
خداوند بترسد . « 1 » ( 1 ) امير المؤمنين على ( ع ) ضمن خطبهيى مفصل فرموده است ، اى مردم ! همانا مردم سه گونهاند : زاهد و راغب و صابر . زاهد آن است كه به چيزى از دنيا كه به او برسد ، شاد نمىشود و از چيزى از آن كه از دست بدهد ، اندوهگين نمىشود . صابر آن است كه ممكن است با دل خود آرزوى رسيدن به چيزى را داشته باشد ولى اگر به چيزى از دنيا دست يابد ، چون سوء عاقبت آن را مىداند نفس خود را از آن باز مىدارد . راغب آن كسى است كه اهميت نمىدهد از حلال يا حرام چيزى را بدست آورده باشد . « 2 » ( 2 ) از امام صادق ( ع ) در بارهء زاهد در دنيا پرسيده شد . فرمود : آن كسى است كه حلال دنيا را از بيم حساب و حرام آن را از بيم عقاب رها مىكند . « 3 » ( 3 ) پيامبر ( ص ) فرمودند : از خداوند آنچنان كه شايسته است ، حيا كنيد . گفتند : اى رسول خدا ! چكار بايد انجام دهيم ؟ فرمودند : اگر بتوانيد انجام دهيد ، هيچ يك از شما شب را به روز نياورد مگر اينكه مرگش برابر چشمانش باشد . سر خود و آنچه را در بر مىگيرد و شكم خود و آنچه را در آن مىگنجد ، حفظ كند . قبر و پوسيدگى در آن را ياد كند و هر كس طالب آخرت است ، زيور زندگى اين جهانى را رها كند . « 4 » ( 4 ) به امام صادق ( ع ) گفته شد ، زهد در اين جهان چيست ؟ فرمود : خداوند خود در آيهاى از كتاب خويش آن را معين فرموده است : « تا اندوهگين مشويد از آنچه از دست شما مىرود و خشنود و شاد نشويد به آنچه به شما داده مىشود . » ( 5 ) امير المؤمنين على ( ع ) فرموده است ، زهد ، ثروت واقعى است و پارسايى سپر است . و بهترين زهدها پوشيده نگهداشتن آن است . زهد ، كالبدها را فرسوده و آرزوها را محدود و مرگ را نزديك و آرزوها را دور مىسازد . هر كس به زهد دست يابد ، بهرهء خويش برده است و هر كس آن را از دست دهد ، به رنج افتاده است و هيچ گرامى بودنى چون تقوى نيست و هيچ بازرگانىيى چون عمل صالح سود بخش نيست و هيچ
--> ( 1 ) . از همين كتاب در مشكاة الانوار طبرسى ، صفحات 45 و 114 و 124 و 281 ، آمده است . شمارهء 1 در معانى الاخبار صدوق ، ص 196 هم آمده است . م . ( 2 ) . اين خطبه در نهج البلاغه به چشم اين بنده نخورد . م . ( 3 ) . از همين كتاب در مشكاة الانوار طبرسى ، صفحات 45 و 114 و 124 و 281 ، آمده است . شمارهء 1 در معانى الاخبار صدوق ، ص 196 هم آمده است . م . ( 4 ) . در قرب الاسناد حميرى ، ص 13 ، و مجلس 90 امالى صدوق ، ص 366 ، آمده است . م .