الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

677

روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )

( 1 ) و همان حضرت فرموده‌اند : اگر آدمى را دو صحراى طلا باشد ، در جستجوى سومى بر مىآيد و درون آدمى را چيزى جز خاك انباشته نمىكند و خداوند توبهء هر كس را كه توبه كند مىپذيرد . « 1 » ( 2 ) و فرموده‌اند : آدمى پير و فرتوت مىشود و دو چيز از او باقى مىماند ، آز و آرزو . « 2 » ( 3 ) و نيز فرموده‌اند : دل شخص پير ، در دوستى دو چيز ، جوان است ، جمع كردن مال و دوست داشتن عمر طولانى . ( 4 ) و فرموده‌اند : اگر دو گرگ گرسنه ميان گلهء گوسپندى رها شوند ، زيان بخش‌تر از آزمندى در مورد مال و شرف براى آدمى نيستند . « 3 » ( 5 ) و فرموده‌اند : هر امتى را فتنه و گرفتارىيى است و آزمون امت من در مورد مال است . ( 6 ) و فرموده‌اند : چون آدمى بميرد ، فرشتگان به يك ديگر مىگويند ، چه چيزى پيش فرستاده است و آدميان مىگويند ، چه چيزى از خود به جا گذاشته است . « 4 » ( 7 ) مردى از انصار گفت : اى رسول خدا ! مرا چه مىشود كه مرگ را دوست ندارم ؟ فرمودند : آيا مال دارى ؟ گفت : آرى ، فرمودند : آن را پيش بفرست كه دل آدمى با مال اوست ، اگر آن را پيش بفرستد ، دوست مىدارد به آن ملحق شود و اگر آن را نگهدارد ، دوست مىدارد كه خودش همراه آن باشد . « 5 » ( 8 ) شاعر چنين سروده است « براى اندوخته‌كنندگان مال خيرى نيست مگر براى بخشندگان آن . مال به دارندگان خود گاهى چنان مىكند كه باده نسبت به ميگساران . » ( 9 ) ديگرى گفته است : « هان ! اى كسى كه با آزمندى نسبت به دنيا مال را جمع مىكنى ، آيا از پرسش در آن باره نمىترسى ؟ آيا آن را به حرام و ناروا جمع مىكنى و روا و حلال براى وارث وامىگذارى مىگذارى ؟ آن كس كه براى او جمع مىكنى ، كامياب مىشود و خود بدبخت مىشوى همانا كه اين مال بدتر و زشت‌تر اموال است . »

--> ( 1 ) . در احياء علوم الدين ، ص 1765 ، چاپ دار الشعب مصر ، آمده است . م . ( 2 ) . خصال ، ص 106 ، ج 1 ، چاپ آقاى كمره‌يى . م . ( 3 ) . دو روايت نظير اين ، در اصول كافى مترجم ، ص 3 ، ج 4 ، آمده است . م . ( 4 ) . محجة البيضاء ، صفحات 42 و 43 ، جلد 6 ، م . ( 5 ) . محجة البيضاء ، صفحات 42 و 43 ، جلد 6 ، م .