( 1 ) و گفته شده است ، چون بنده به خداوند متعال روى آورد ، خداوند دلهاى بندگانش را متوجه او مىكند . ( 2 ) و گفته شده است ، اى آدمى زاده ! آزرم نمىكنى كه همچون فروتنان و بندگان سخن مىگويى و همچون جباران و سركشان سطوت دارى و كردارت ، كردار منافقان است و با لباس عابدان خود را آراسته مىكنى و به ظاهر همچون متواضعان ، تواضع مىكنى و در عين حال با گوشهء چشم چنان مىنگرى ، چون نگريستن غارت برندگان . اين‌ها كه در تو هست ، صفات مخلصان نيست . بنگر كه در روز قيامت با كدام گروه خواهى بود ؟ ( 3 ) بار ديگر كسى خطاب به نفس خود چنين گفته است ، اى نفس ! گفتارى چون گفتار زاهدان و رفتارى چون رفتار منافقان دارى و با اين حال طمع در بهشت مىبندى ؟ هيهات ! كه براى بهشت گروههاى ديگرى هستند و آنان را كردارى به جز كردار تو است . ( 4 ) و روايت شده است كه امام صادق ( ع ) فراوان اين دو بيت را مىخواند : « نشانهء شاهراه براى هر كس كه آن را بخواهد ، آشكار است ولى دلها را مى - بينم كه گويى از آن شاهراه در كورى هستند . همانا شگفت مىكنم از آن كس كه هلاك مىشود در حالى كه نجات او موجود است و همانا از آن كس كه نجات هم مىيابد تعجب مىكنم . » « 1 » ( 5 ) شاعرى ديگر گفته است : « مرا چه مىشود كه بر خطاى خود زارى نمىكنم و حال آنكه با خطاى خود با جبار آسمان مبارزه كرده‌ام ( رويا روى شده‌ام ) ، با آنكه كتاب خدا را خواندم ، باز از بدبختى و بد انديشى عصيان ورزيدم ، و چگونه ممكن است رهايى يابم و حال آنكه خداى من فرموده است اى رياكاران ! به سوى دوزخ و آتش‌ها برويد و خداوند خواهد فرمود ، اين بنده آشكارا مرا معصيت مىكرد و اكنون مىپندارد از دوستان و دوستداران من است . او كردارهايش را براى بندگان انجام مىداد و مرا

--> ( 1 ) . در صفحهء 274 جلد 4 مناقب ابن شهر آشوب ، دانشمند قرن ششم و شاگرد فتال ، اين دو بيت و چند بيت ديگر به خود امام صادق ( ع ) نسبت داده شده است . و در بحار الانوار ، صفحات 24 تا 26 جلد 47 ، چاپ جديد هم ابيات ديگرى از همين منبع آمده است . م .