الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
508
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
عصر از محبوبتر نمازها در نظر خداوند است و خداوند در باره مواظبت از آن به من سفارش فرموده است . و نماز مغرب هنگامى است كه خداوند توبه آدم ( ع ) را پذيرفت و فاصلهء ميان خوردن آدم از درخت ممنوع تا پذيرفته شدن توبهاش بر حسب زمان اين دنيا سيصد سال بوده و بر طبق زمان در آخرت كه هر روزش هزار سال است ، در فاصلهء ميان نماز عصر تا نماز عشاء بوده است و آدم سه ركعت نماز گزارد ، ركعتى براى پوزش از خطاى خود و ركعتى براى پوزش از خطاى حواء و ركعتى براى پذيرش توبهاش . ( 1 ) ابن فارسى توضيح مىدهد كه مقصود از خطا ، ترك كردن كار مستحبى است كه از آن ، گاه به معصيت هم تعبير مىشود و آدم ( ع ) هم سه ركعت نمازى كه گزارده است براى اين بوده كه پاداش آن كار مستحب را كه انجام نداده است دريابد و توبه او به پيشگاه خداوند براى اين بوده كه مقرب شود نه از باب اينكه گناهانش آمرزيده شود . كه او از مقام عصمت بهرهمند بوده است . خداوند هم اين سه ركعت را بر امت من فرض فرموده است و اين ساعتى است كه دعا در آن پذيرفته مىشود و خداى به من وعده فرموده است هر كس در آن ساعت او را عبادت كند و فرا خواند ، دعايش را مستجاب فرمايد . و اين نماز را خداوند به من مقرر داشته و فرموده است « خدا را هنگام شب ( نماز مغرب ) و هنگام صبح ( نماز صبح ) ستايش كنيد . » ( آيهء هفدهم از سورهء روم ) ، اما نماز عشا براى اين است كه گور و روز رستاخيز را ظلمتى است و خداوند به من و امت من فرمان داده است اين نماز را در اين وقت بگزاريم تا گورهاى ايشان و مسيرشان براى گذشتن از پل صراط روشن شود و هيچ قدمى براى نماز عشاء برداشته نمىشود مگر اينكه خداوند بدن آن شخص را بر آتش دوزخ حرام مىفرمايد و اين نماز را خداوند براى پيامبرانى كه پيش از من بودهاند نيز مقرر فرموده است . اما نماز صبح چنين است كه چون آفتاب طلوع مىكند بر دو شاخ شيطان مىتابد و خداى عز و جل به من فرمان داده است پيش از طلوع خورشيد و پيش از آنكه كافران خورشيد پرست به آن سجده كنند من و امتم براى خدا سجده كنيم و شتاب در گزاردن اين نماز براى خدا خوشتر است و اين نمازى است كه فرشتگان گماشته بر شب و روز به گزاردن آن گواهى مىدهند . « 1 »
--> ( 1 ) . اين روايت در تفسير برهان ، ص 259 ، ج 3 ، از شيخ صدوق نقل شده است ، سيد هاشم بحرانى مىگويد در من لا يحضر الفقيه صدوق هم به صورت مرسل از امام مجتبى ( ع ) نقل شده است ، بدون توضيحات ابن فارسى كه فتال آن را آورده است . م .