و جزء و كل در او مطرح نيست و نمىزايد كه در نتيجه چيزى با او مشارك باشد و نه زاييده شده كه موروث و نابودشونده باشد و او را هيچ همتايى نيست . ( 1 ) و بدان كه خداوند در قرآن دلايل بسيارى در مورد حادث بودن جهان و اثبات وجود خويش و صفات خود و چيزهايى كه نسبتش به آن جايز است و چيزهايى كه نسبتش به آن جايز نيست بيان فرموده است كه بيش از مقدارى است كه ما نقل كرديم و ما همهء آن را از بيم طولانى شدن كلام نياورديم و به خواست خداوند متعال در همين اندازه كفايت است و سزاوار است كه خردمند در اين آيات تفكر و دقت كند تا براى او علم به وجود خداوند متعال حاصل شود و بداند آنچه متكلمان گفته‌اند بيرون از قرآن و اخبار صحيح نيست ، زيرا متكلمان مىگويند دقت و نگريستن در بارهء شناخت خداوند متعال واجب است و راهى براى شناخت خداوند جز همين دقت نيست و خداوند يا به ضرورت معلوم است يا به استدلال . اگر به ضرورت معلوم باشد لازم است همهء خردمندان در اين موضوع يكسان بينديشند ، همان گونه كه هر خردمند و عاقلى مىداند ذراع بزرگتر از وجب است و ده بيشتر از يك است و اگر به استدلال معلوم شود همان گونه است كه بيان كرديم و خداوند متعال در سورهء اعراف مىفرمايد : « آيا نمىنگرند در پادشاهى ( اقطار و اكناف ) آسمانها و زمين و به آنچه خداوند آفريده است و اينكه شايد نزديك شده باشد مدت ( اجل ) ايشان ؟ پس به كدام سخن بعد از آن مىگروند ؟ » « 1 » ( 2 ) با اين آيه خداوند مكلفان را بر حذر مىدارد كه هيچ گاه از تفكر و انديشيدن غفلت نورزند ، زيرا از اينكه مرگ ايشان فرا رسد در امان نيستند و بايد همواره آمادهء شناخت به اندازهء لازم باشند . و باز خداوند در سورهء فرقان مىفرمايد : « آيا به سوى پروردگار خود نمىبينى كه چگونه كشيد سايه را و اگر مىخواست هر آينه آن را ساكن قرار مىداد . سپس گردانيديم آفتاب را بر آن دلالت‌كننده . پس فرا گرفتيم آن را به سوى خود فرا گرفتن آسان . » « 2 » ( 3 ) و خداوند متعال در سورهء روم مىفرمايد : « آيا نمىانديشند در خودشان و نه در اينكه خداوند آسمانها و زمين و آنچه را ميان آنهاست به راستى آفريده است . . . . » « 3 »

--> ( 1 ) . آيهء 185 سورهء هفتم . ( 2 ) . آيات 48 و 49 سورهء بيست و پنجم . ( 3 ) . بخشى از آيهء 8 سوره سىام .