الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
406
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
( 1 ) محمد بن اسماعيل بن ابراهيم بن موسى بن جعفر ( ع ) مىگويد : عباسيها نزد صالح بن وصيف رفتند كه امام حسن عسكرى ( ع ) پيش او زندانى بود و گفتند بر او سخت بگير و گشايشى در كارش فراهم مكن . صالح گفت : مىگوييد چه كنم ؟ دو مرد از بدترين مردم را بر او گماشتم و آنان را از لحاظ عبادت و روزه گرفتن و نيكوكارى به درجهء بسيار بزرگى رسيدند . آنگاه دستور داد آن دو را آوردند و به آن دو گفت : واى بر شما ! در مورد اين مرد چه مىگوييد ؟ گفتند : چه مىتوانيم بگوييم ؟ در بارهء مردى كه همهء شب را نماز مىگزارد و روزها هميشه روزهدار است . سخن هم نمى - گويد و فقط به عبادت مشغول است و چون به ما مىنگرد لرزه بر اندام ما مىافتد و اختيار از دست ما بيرون مىرود . عباسيها همين كه اين سخن را شنيدند نااميد برگشتند . ( 2 ) و اصحاب ما روايت مىكنند كه امام حسن عسكرى ( ع ) را به سرهنگى سپردند كه بر ايشان بسيار سخت مىگرفت و آزار مىرساند . همسر آن سرهنگ به او گفت : از خدا بترس . گويا نمىدانى چه كسى در خانهء تو زندانى است ؟ و صلاح و عبادت آن حضرت را ياد آور شد و گفت : من از اين روى بر تو بيمناكم . آن سرهنگ گفت : به خدا سوگند او را ميان درندگان مىاندازم و در اين مورد اجازه گرفت . به او اجازه دادند و چنان كرد و هيچ شك نداشتند كه درندگان آن حضرت را دريدهاند . ولى چون نگريستند كه ببينند چه شده است ، ايشان را ديدند كه به نماز ايستاده است و درندگان اطراف ايشانند . دستور داد ايشان را بيرون آرند و به خانهء خودشان ببرند . « 1 » ( 3 ) حسن بن محمد اشعرى و محمد بن يحيى و كسان ديگرى غير از آن دو نقل مىكنند كه احمد بن عبيد الله بن خاقان سرپرست املاك و ماليات قم بود . روزى در مجلس او سخن از علويان و مذاهب ايشان به ميان آمد . با آنكه او سخت از اهل بيت رو گردان و ناصبى بود ، گفت : من هيچ يك از علويان سامرا را نديده و نمىشناسم كه در سكون و آرامش و پاكدامنى و خردمندى و رفتار و اهميت در نظر خاندان چون حسن بن على بن محمد بن رضا باشد . بنى هاشم او را بر همهء سالخوردگان خود مقدم مىداشتند و نزد فرماندهان نظامى و وزيران و عموم مردم هم همان گونه بود . به ياد دارم روزى كنار پدرم ايستاده بودم و آن روز ، روز جلوس عمومى او بود . ناگاه
--> ( 1 ) . اين سه روايت هم با ذكر سلسلهء سند در ارشاد مفيد آمده است . م .