( 1 ) دعبل بن على خزاعى در قم اين ابيات را در مقتل و مرثيهء امام رضا ( ع ) سروده است : « اگر نيازمند به بهره‌گيرى از دين هستى برو در طوس و مقيم كنار مرقد آن شخص پاكيزه شو . دو گور در طوس كنار هم قرار گرفته است ، قبر بهترين همهء مردم و قبر بدترين همهء مردم ، و اين خود از عبرتهاست . پليدى از نزديك بودن به پاكى و طهارت سودى نمىبرد و براى پاك و پاكيزه در اين كار زيانى نيست . هيهات كه هر كس گرو چيزى است كه به دست آورده است . دستهاى او براى اوست ( نعمتهايش ) هر چه مىخواهى بگير يا رها كن . » « 1 » ( 2 ) ضمن گفتگو شنيده‌ام كه چون دعبل بن على در قصيدهء « مدارس آيات » به اين بيت رسيد كه « و مرقدى در بغداد از شخص پاك و پاكيزه . . . » امام رضا فرمود : « و قبر بطوس يا لها من مصيبة * الحّت على الاحشاء بالزفرات » و اين بيت هر چند در قصيدهء دعبل ثبت شده و آمده است از امام رضا ( ع ) است . ( 3 ) حسن بن هانى در مدح على بن موسى الرضا ( ع ) چنين سروده است : « 2 » « به من گفته شد تو در انواع سخن ميان همهء مردم يكتايى . گوهر بديع سخن براى تو و از آن تو است كه در دست هر كس آن را بچيند گهر مىبارد . چرا مدح پسر موسى را با همهء صفات پسنديده كه در اوست رها كرده‌اى ؟ گفتم : نمىتوانم به مدح امامى كه جبريل خدمتكار پدرش بوده است راه يابم . » ( 4 ) شيخ امام على بن احمد فنجكردى « 3 » چنين سروده است :

--> ( 1 ) . از اين قصيدهء دعبل در امالى مفيد و امالى ابن الشيخ ، بيست و دو بيت آمده است و در صفحهء 323 همان جلد بحار هم آمده است . م . ( 2 ) . منظور از حسن بن هانى ، ابو نواس شاعر بزرگ قرن دوم و سوم هجرى است . اين ابيات و چهار بيت ديگر در مدح حضرت رضا از همين شاعر در كتاب عيون اخبار الرضاى صدوق ، ص 143 ، ج 2 ، آمده است . م . ( 3 ) . اين شخص از بزرگان علماى شيعى معاصر با فتال است . معروف به شيخ الافاضل بوده ، متولد 433 و درگذشتهء 513 هجرى است ، يعنى پنج سال پس از كشته شدن فتال زنده بوده است . شاعر و اديب و ديوان شعرش يا گزيده‌يى كه از اشعار انتخاب كرده به تاج الاشعار موسوم است و كتاب ديگرى به نام سلوة الشيعه دارد . براى اطلاع بيشتر ، رك . به : عمر رضا كحّاله ، معجم المؤلفين ، ص 27 ، ج 7 ، و صفحهء 267 جلد اول فوائد الرضويه في احوال علماء المذهب الجعفريه ، مرحوم حاج شيخ عباس قمى . م .