الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
323
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
مىكرد كه اين دو گردهء نان در برابر نياز تو چه ارزشى دارد ؟ در اين حال از كنار ماهى فروشى گذشت كه يك ماهى گنديده پيش او مانده بود و كسى آن را نمىخريد . به او گفت : مثل اينكه اين ماهى تو براى خودت مانده است . يكى از اين نانهاى من هم اضافه است . آيا موافقى كه اين ماهى را بدهى و يكى از اين نانها را بگيرى ؟ گفت : آرى . يك نان را داد و ماهى را گرفت . سپس از كنار مردى گذشت كه مقدارى نمك اضافى داشت كه كسى به خريد آن رغبت نمىكرد . گفت : آيا موافقى كه اين مقدار اندك نمك خود را با اين نان من عوض كنى ؟ گفت : آرى و چنان كرد . مرد با ماهى و نمك به خانهاش آمد و گفت : با كمك نمك اين ماهى را اصلاح مىكنم . همين كه شكم ماهى را دريد ، در آن دو مرواريد گرانبها يافت و خداى را سپاس و ستايش گفت و در همان حال كه در اين شادمانى بود در خانهاش را زدند . چون نگريست ماهى فروش و نمك فروش بودند و هر دو گفتند : اى بندهء خدا دندان ما و دندان افراد خانوادهء ما اين نان را نگرفت و چنين فهميديم كه تو از تنگدستى اين نان را به ما دادى و خودت براى خوردن چنين نانى تمرين كردهاى . نانهايت را براى خودت آورديم . او آن دو نان را از ايشان گرفت و همين كه آن دو رفتند و او آرامشى يافت دوباره در خانهاش كوبيده شد و چون در را گشود فرستادهء امام سجاد بود . گفت ، على بن حسين مىفرمايد : خداوند براى تو گشايش آورد . اكنون خوراك ما را بده كه كسى جز ما نمىتواند آن را بخورد . آن مرد آن دو مرواريد را به بهايى گران فروخت و وام خود را از آن پرداخت و حال و روزگارش نيكو شد . ( 1 ) يكى ديگر از مخالفان گفت : اين تفاوت چگونه است كه در عين حال كه قادر به رفع فقر و تنگدستى خود نيست اين مرد را اين چنين بىنياز ساخت و كسى كه مىتواند به ثروتى اين چنين دست يابد چگونه از بر طرف كردن تنگدستى خود عاجز است ؟ امام سجاد فرمود : قريش هم در مورد پيامبر ( ص ) همين گونه گفتند كه چگونه يك شبه به بيت المقدس مىرود و آثار پيامبران را آنجا مىبيند و به مكه بر مىگردد ، ولى قادر نيست به هنگام هجرت به مدينه فاصلهء ميان آن دو شهر را در كمتر از دوازده روز بپيمايد ؟ سپس فرمود : به خدا سوگند اينها نمىدانند كه فرمان خداوند و رابطهء دوستان خدا با او چگونه است . همانا مرتبههاى بلند به دست نمىآيد مگر با تسليم به فرمان خداوند عز و جل و ترك پيشنهاد كردن به او ، و بايد به آنچه خداوند براى