الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

28

روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )

مستمندان ارزانى نمىدارند ، اينان در طبقهء سوم آتشند . برخى از علما نسبت به دانش خود همچون ستمگران و پادشاهان رفتار مىكنند و اگر چيزى از سخن او را رد كنند يا نسبت به كارى از كارهاى او كوتاهى شود خشمگين مىشوند ، اينان در طبقهء چهارم دوزخند . برخى از علما احاديث يهوديان و مسيحيان را فرا مىگيرند كه به آن وسيله دانش و حديث ايشان مايه گيرد و افزون شود ، اينان در طبقهء پنجم دوزخند . برخى از علما خود را در معرض فتوى دادن قرار مىدهند و مىگويند از ما بپرسيد و حال آنكه ممكن است يك كلام هم درست نگويند و خداوند كسانى را كه كارى را به خود مىبندند دوست ندارد ، اينان در طبقهء ششم دوزخند . برخى از علما دانش خود را سنگ فلاخن و تير قرار مىدهند ، اينان در طبقهء هفتم دوزخند . ( 1 ) امام باقر ( ع ) فرموده‌اند ، كه پيامبر ( ص ) فرموده‌اند : خداوند به چيزى برتر از عقل پرستش نشده است و مؤمن عاقل نخواهد بود مگر آنكه ده خصلت در او از علم وجود داشته باشد : « 1 » خير از او مورد آرزو باشد و از شر او ايمن باشند . نيكى و خير اندك را از غير خود بسيار بشمرد ، و نيكى و خير بسيار را از خود اندك شمرد . در همهء عمر خويش از جستجوى دانش خسته نشود . خود را در جستجوى نيازمندىها ديگر نسازد . فروتنى نزد او دوست‌تر از عزت و توانگرى باشد و فقر دوست‌تر از ثروت . بهرهء او از دنيا قوت روزانهء اوست و خصلت دهم كه بسيار مهم و ارزشمند است اين است كه هيچ كس را نبيند مگر اينكه بگويد او از من بهتر است و به هر حال مردم دو گروهند ، برخى از او بهتر و پرهيزگارترند و برخى از او بدتر و فرومايه‌تر ، هر گاه كسى را ببيند كه از او بهتر و پرهيزگارتر باشد ، براى او فروتنى و تواضع كند تا به او ملحق شود و هر گاه كسى را ببيند كه از او بدتر و فرومايه‌تر است بگويد اين ظاهر اوست ، شايد باطن او خير باشد و فرجامش به نيكى باشد ، و اگر چنين كند همانا برترى يافته و بر مردم روزگار خود سرورى خواهد داشت . ( 2 ) و پيامبر ( ص ) فرموده‌اند : هر كس از امت من چهل حديث از سنت من حفظ كند ، من روز رستاخيز شفيع او خواهم بود . « 2 »

--> ( 1 ) . صفحهء 108 جلد اول بحار چاپ آقاى آخوندى به نقل از خصال صدوق آمده است . م . ( 2 ) . اين حديث را ابن عبد البر از قول ابن عمر نقل كرده است . رك به : محجة البيضاء حاشيهء صفحهء 15 ، ج 1 . م .